Dünyadan Radar
Dolandırıcılık sınır tanımıyor: bugün okyanusun ötesinde denenen bir taktik, yarın Türkçe bir SMS olarak telefonunuza düşebilir. Bu bölümde dünyada belgelenmiş yöntemleri ve Türkiye'ye nasıl yansıdıklarını anlatıyoruz.
İngiltere'de 'yılda %12 kazandıran nadir viski fıçıları' vaadiyle yüzlerce birikim sahibi dolandırıldı. Var olmayan fıçılar, mükerrer satışlar ve korunma yolları.
ABD'de sahte banka ve devlet görevlileri, kurbanları nakit parayla Bitcoin ATM'lerine yönlendiriyor. FTC verileri, yaşlıları hedef alan bu kanalı anlatıyor.
Lüks hayat vitriniyle forex ve ticaret kursu satan IM Academy, FTC davasıyla kapandı. 'Zengin eden kurs' vaadinin işleyişi ve korunma yolları.
ABD'de sahte dolandırıcılık uyarısı SMS'iyle başlayan aramada 'banka görevlisi', parayı korumak için kendinize göndermenizi istiyor; anlık transfer dolandırıcıya gidiyor.
YouTube'da deepfake Elon Musk görüntüleriyle yapılan sahte canlı yayınlar, 'gönderdiğin kripto ikiye katlanıp iade edilecek' vaadiyle on binlerce izleyiciyi hedef aldı.
ABD'de dolandırıcılar yapay zekâ üretimi seslerle binlerce kişiyi aynı anda arayabiliyor; FCC bu aramaları yasakladı, sahte Biden sesi 6 milyon dolar cezayla bitti.
Güney Afrika çıkışlı Mirror Trading, 'akıllı bot aylık yüzde 10 kazandırıyor' vaadiyle dünyadan 29 bin Bitcoin topladı; ortada ne bot vardı ne işlem, para eridi.
Wangiri tuzağı, telefonu bir kez çaldırıp kapatarak sizi ücretli yurt dışı hatlarına geri arattırıyor. FCC'nin belgelediği dalgalar ve dönüş yapmadan korunmanın yolları.
VIN cloning'de çalıntı araca temiz bir aracın şasi numarası işleniyor; parayı ödeyen alıcı, yıllar sonra aracına el konulduğunu görüyor. Türkiye'deki adı: ikiz araç.
Ücretsiz deneme diye başlayıp iptali labirente çeviren abonelik tuzağı, Amazon'a FTC tarihinin rekor uzlaşmasını ödetti. Karanlık tasarım oyunları ve korunma yolları.
Squid Game dizisinin ününü kullanan SQUID token günler içinde 2.861 dolara çıkıp bir gecede sıfırlandı. 'Rug pull' tuzağının işaretleri Türkiye'deki yatırımcı için de geçerli.
ABD'de 'Sosyal Güvenlik numaranız askıya alındı' diyen otomatik aramalar on binlerce kişiyi dolandırdı. Kurum taklidi robocall dalgasının uyarı sinyalleri ve dersleri.
Kendini elmas milyarderinin oğlu olarak tanıtan Simon Leviev, Tinder'da tanıştığı kadınlardan milyonlarca dolar topladı. Yönteminin anatomisi ve uyarı sinyalleri.
SIM swap saldırısında numaranız başka bir SIM'e taşınıyor, SMS doğrulama kodları dolandırıcıya akıyor. ABD'de 24 milyon dolarlık Terpin vakası bu riskin simgesi oldu.
Eski veri sızıntılarından alınan gerçek şifreyi kanıt gibi gösterip var olmayan webcam kaydıyla tehdit eden toplu e-postalar, blöfe dayalı küresel bir şantaj dalgası yarattı.
Meksika'daki hatlardan gelen sahte kaçırma aramaları, çığlık kaydı ve fidye baskısıyla aileleri hedef alıyor. Yapay zekâ gerektirmeyen bu klasik senaryonun uyarı sinyalleri.
Yorum çiftlikleri, 'ücretsiz ürün karşılığı 5 yıldız' grupları ve yapay zekâ üretimi övgüler online alışverişte güveni satılık hâle getirdi; FTC ve Amazon savaş açtı.
Hindistan'da bir 'eğitim danışmanı' sahte kabul mektuplarıyla yüzlerce genci Kanada'ya gönderdi; öğrenciler yıllar sonra sınır dışı tehdidiyle yüzleşti.
ABD'yi saran 'ücretsiz cruise kazandınız' robocall'ları günde milyonlarca kişiyi aradı; bedava tatil vaadi vergi ve liman ücreti tuzağına dönüştü. Korunma yolları.
Airbnb ve Booking klonları ile gerçek evlerin çalıntı fotoğraflarından üretilen hayalet villa ilanları dünyada milyonlar kaybettiriyor; aynı oyun Türkiye'de de sahnede.
ABD'de sahte sponsorlar gençlere haftalık harçlık vaat edip sahte çek ve komisyon oyunuyla hesaplarını boşaltıyor. Tuzağın uyarı sinyalleri ve korunma adımları.
Sosyal medyada 'keşfedilen' gençlerden çekim ve portfolyo adı altında binlerce dolar alan sahte modellik ajansları ABD ve İngiltere'de belgelendi; iş asla gelmiyor.
Taylor Swift'in Eras turnesi sahte bilet dolandırıcılığını patlattı: Kanada'da tek satıcı 107 kişiden 265 bin dolar topladı, İngiltere'de kayıp 1 milyon sterlini aştı.
ABD'de iflas eden mağaza zincirlerinin adıyla kurulan sahte tasfiye siteleri, yüzde 90 indirim reklamlarıyla yayılıyor. Para ve kart bilgisi toplayan dalganın öyküsü.
ABD'de Forever 21 gibi zincirlerin kapanışını fırsat bilen sahte 'tasfiye' siteleri ve 'binlerce dolarlık Amazon iade paleti 100 dolara' ilanları para alıp ürün göndermiyor.
Yüksek maaşlı yurt dışı iş ilanına başvuranlar, Myanmar ve Kamboçya'daki dolandırıcılık kamplarında zorla çalıştırılıyor. BM'ye göre mağdur sayısı yüz binleri aştı.
ABD'de vergi dairesi IRS'i taklit edip 'borcunuz var, tutuklanacaksınız' diyen aramaların izi, Mumbai yakınlarında 700'den fazla çalışanlı çağrı merkezlerine çıktı.
ABD'de sahte Geek Squad ve Norton abonelik faturaları, 'iptal için arayın' diyerek kurbanı dolandırıcının hattına düşürüyor. FTC'ye bir yılda 52.000 ihbar yapıldı.
ABD'de gazi, hasta çocuk ve evsizler adına 1,3 milyar arama yapan telefon ağı, 110 milyon dolarlık bağışın yüzde 90'ını cebe indirdi. FTC'nin belgelediği vaka ve dersleri.
Devlet sitesi gibi tasarlanan aracı siteler ESTA, ETA ve pasaport işlemlerinde fahiş ücret alıyor, kimi zaman başvuruyu hiç yapmıyor. ABD ve Avrupa kurumları art arda uyardı.
Uzaktaki ucuz aracı 'güvenli emanet hesabı' ve nakliye vaadiyle satan hayalet ilanlar, ABD'de on binlerce alıcıya milyonlarca dolar kaybettirdi. Kapora tuzağının küresel hali.
Kendini elçilik, konsolosluk ya da göçmenlik polisi olarak tanıtan aramalar; öğrenci ve göçmenleri 'vizeniz iptal edilecek, ödeme yapın' korkusuyla dolandırıyor.
Kendini Çin polisi olarak tanıtan çeteler, yurt dışındaki öğrencilere 'adınız suça karıştı' deyip kendi kaçırılmalarını sahnelettiriyor. Ailelerden milyonlarca dolar fidye alındı.
ChatGPT'nin ünü sahte uygulama furyası doğurdu: Kimi fahiş abonelik ücreti kesiyor, kimi hesap çalan zararlı yazılım taşıyor. Meta 1.000'den fazla bağlantı engelledi.
Sahte Ozempic ve zayıflama iğneleri sosyal medyada satılıyor; WHO ve FDA uyardı, insülin çıkan sahtelerle zehirlenmeler yaşandı. Uyarı işaretleri ve korunma.
ABD'de dolandırıcılar sahte çekle fazla ödeme yapıp farkın iadesini istiyor; çek batınca zarar mağdura kalıyor. FTC verileriyle fazla ödeme tuzağı.
Fransa'da bir kadın, yapay zekâ görselleriyle Brad Pitt olduğuna inandırıldı ve 830 bin euro kaptırdı. Ünlü taklidi romantik tuzağın sinyalleri ve korunma yolları.
Sahte airdrop siteleri 2023'te 324 bin kişinin kripto cüzdanından 295 milyon dolar çaldı. 'Ücretsiz token talep et' bağlantısının mantığı ve korunma yolları.
FBI'ın 'phantom hacker' dediği üç aşamalı tuzak; sahte teknik destek, sahte banka ve sahte devlet görevlisi sırayla arayıp yaşlıların birikimini 'güvenli hesaba' taşıtıyor.
İkinci el pazaryerlerinde 'alıcı' rolündeki dolandırıcı, para gönderecekmiş gibi QR kod veya ödeme bağlantısı yolluyor; kodu okutan satıcı para almak yerine gönderiyor.
FBI ve FTC uyarıyor: Sahte kurtarma şirketleri, dolandırılanları 'paranızı geri alırız' vaadiyle ikinci kez dolandırıyor. Ön ücret isteyen her teklif tuzaktır.
Avrupa'da gençlere 'hesabını kullandır, komisyon kazan' teklifiyle kara para aklatılıyor. Europol operasyonlarında binlerce para katırı tespit edildi.
Nijerya prensi e-postalarıyla başlayan 419 dolandırıcılığı; zengin dul, diplomat ve asker senaryolarıyla sosyal medyaya taşındı. Hushpuppi vakası dönüşümün belgesi.
Netflix'i taklit eden "hesabınız askıya alındı" e-postaları on milyonlarca aboneyi hedef aldı; sahte ödeme sayfası kart bilgisini çalıyor. Türkçe sürümleri de dolaşımda.
Avustralya ve Birleşik Krallık'ı saran 'Merhaba anne, yeni numaram bu' mesajları binlerce aileyi dolandırdı. Aynı senaryonun Türkçe sürümünü tanımanın ve durdurmanın yolları.
Meksika merkezli çağrı merkezleri, devremülk sahiplerini 'alıcı hazır, önce vergiyi ödeyin' diyerek dolandırıyor. FBI, kartel bağlantılı bu ağa karşı uyarıyor.
On yıllar boyunca 'size özel kehanet' mektuplarıyla çoğu yaşlı 1,4 milyon kişiden 200 milyon dolardan fazla toplayan Maria Duval ağı ve korunma yolları.
ABD'de sahte işverenler LinkedIn ve Indeed'de gerçek şirket adlarıyla mülakat yapıp 'ekipman ücreti' ve kimlik bilgisi istiyor. FTC verileri ve korunma yolları.
Parkomatlara ve e-postalara yerleştirilen sahte QR kodlarla yürüyen quishing dalgası İngiltere ve ABD'de milyonlar kaybettirdi; sahte İSPARK kodları aynı oyunun yerli sahnesi.
Carfax'a göre ABD yollarında kilometresi geri alınmış 2,45 milyon araç dolaşıyor; Almanya'da her üç ikinci el araçtan birinde şüphe var. Aynı oyun Türkiye'de de sahnede.
ABD'de SMS dolandırıcılığı 2024'te 470 milyon dolar kayba ulaştı; listenin başında sahte kargo mesajları var. Kara Cuma ve bayram sezonu oltalama dalgasının anatomisi.
Jamaika merkezli loto dolandırıcılığı, 'kazandınız, vergisini ödeyin' aramalarıyla ABD'li yaşlıların birikimini eritti; intiharla biten vakalar ve korunma yolları.
İngiltere'de sahte karşılaştırma siteleri ve klon firmalar 'yüksek faizli tahvil' vaadiyle yüz milyonlarca sterlin topladı. FCA ve Action Fraud verileriyle dersler.
İngiltere'de 'courier fraud' denilen tuzakta sahte polis telefonla yaşlıları kandırıyor, kapıya gönderilen kurye kartı, nakdi ve altını teslim alıyor.
İngiltere'de lisanssız acentelere hac parası ödeyen yüzlerce Müslüman, vizesiz ve biletsiz kaldı; polis kayıplarını yüz binlerce sterlin olarak açıkladı.
İngiltere'de 'ghost broker' denen yetkisiz satıcılar sosyal medyada yarı fiyatına sahte araç sigortası satıyor; geçersizlik kazada ortaya çıkıyor. Hedefte 17-25 yaş sürücüler var.
ABD'de sahte vergi dairesi ve polis aramaları, kurbanlara borçlarını Apple ve Google hediye kartlarıyla ödetiyor; FTC verileriyle taktiğin anatomisi ve korunma yolları.
İrlanda ve Hollanda'daki konut krizinde hiç var olmayan kiralık daireler ilana konuyor; daireyi görmeden kapora isteyen 'ev sahibi' tuzağı Türkiye'de de aynı.
ABD'de 'phantom debt' denilen tuzakta sahte tahsilatçılar hiç var olmayan borçlar için arayıp hapis ve haciz tehdidi savuruyor; FTC şebekeleri tek tek kapattı.
WhatsApp ve Telegram'da 'beğen, yorum yap, para kazan' mesajıyla başlayan görev tuzağı, küçük ödemelerle güven kurup depozito adıyla birikimleri alıyor.
ABD'de 'son 20 dolarını yakıt almam için verdi' hikâyesiyle evsiz bir gazi adına açılan GoFundMe kampanyası 400 bin dolar topladı. Hikâye uydurmaydı; üç kişi mahkûm oldu.
Sahte profillerle gençlerden özel görüntü alıp para için şantaj yapan küresel sextortion dalgası, FBI ve İngiliz NCA'in uyarılarına göre genç intiharlarına yol açıyor.
Gana ve Nijerya'da romantik dolandırıcılık tam zamanlı bir mesleğe dönüştü. CBS News'un görüntülediği 'hustle kingdom' operasyonları ve korunma yolları.
FTX'te müşteri paraları gizlice Alameda'ya aktı; 8 milyar dolar buhar oldu, kurucu SBF 25 yıl ceza aldı. Kripto borsasındaki paranın kime emanet olduğu dersi.
Lüks yaşam pozlarıyla güven kuran 'finfluencer'lar sinyal grubu ve copy-trading satıyor. ABD'de 100 milyon dolarlık dava, İngiltere'de FCA kovuşturmaları bu modeli belgeledi.
ABD'de düşük teklifle eşyayı yükleyip teslimat için fahiş ücret isteyen sahte nakliyeciler binlerce şikâyet doğurdu; federal kurum FMCSA ülke çapında operasyon başlattı.
Katar 2022'den 2026 Dünya Kupası'na her büyük turnuva öncesi binlerce sahte bilet sitesi kuruluyor. FBI ve Fransız jandarmasının belgelediği dalga ve korunma yolları.
Hong Kong'da bir finans çalışanı, tüm katılımcıları deepfake olan sahte bir video toplantısının ardından 25,6 milyon doları dolandırıcılara aktardı.
MrBeast'ten BBC sunucularına, Elon Musk'a kadar ünlülerin deepfake videoları sosyal medyada yatırım reklamına dönüşüyor; ABD'de bir emekli 690 bin dolar kaybetti.
Dolandırıcılar sıradan fotoğrafları yapay zekâyla müstehcen kurguya çevirip şantajla para istiyor; Güney Kore krizi ve FBI uyarıları tehlikenin boyutunu gösteriyor.
İngiltere'de çeteler, masum sürücüleri kasıtlı çarpışmalara sürükleyip abartılı tazminat talep ediyor. Fatura yılda yaklaşık 340 milyon sterlin; en güçlü tanık araç kamerası.
Oltalama mesajıyla çalınan kart bilgileri, dolandırıcının telefonundaki Apple/Google Pay'e ekleniyor; SMS'le gelen onay kodunu paylaşan mağdur kapıyı kendi eliyle açıyor.
İstenmeyen paketlerle sahte yorum üreten brushing dolandırıcılığı milyonlarca haneye ulaştı; bedava görünen ürün, kişisel verilerinizin ele geçirildiğinin işareti olabilir.
Dolandırıcılar otellerin Booking.com hesaplarını ele geçirip gerçek rezervasyon bilgilerinizle 'ödemenizi doğrulayın' mesajı atıyor. Sinyaller ve korunma yolları.
Boiler room denilen çağrı merkezleri, sahte forex ve ikili opsiyon platformlarıyla dünyada milyonlarca kurbanı aradı; Yukom davasında zarar 145 milyon doları buldu.
Çin merkezli BogusBazaar ağı, 75 binden fazla sahte online mağazayla milyonlarca sipariş ve kart bilgisi topladı; ucuz marka ayakkabı vaadi tuzağın kapısıydı.
BEC dolandırıcılığında sahte tedarikçi e-postasıyla fatura IBAN'ı değiştiriliyor. Toyota Boshoku'nun 37 milyon dolarlık kaybı, yöntemin dev şirketleri bile vurduğunu gösteriyor.
Pakistan merkezli Axact, yüzlerce sahte çevrimiçi üniversiteyle dünyaya 200 binden fazla diploma sattı. Alıcılar arasında sağlıkçılar bile vardı.
Fransa ve komşularında jandarma, polis ve Europol adına gönderilen sahte 'soruşturma' e-postaları utanç ve korkuyla ödeme koparıyor. Sinyaller ve korunma yolları.
ATM'nin para haznesine takılan düzenek çektiğiniz parayı içeride hapsediyor; siz 'arıza' sanıp uzaklaşınca dolandırıcı gelip alıyor. ABD ve Avrupa'dan belgelenmiş vakalar.
ABD'de uçuşu iptal olan yolcular, arama motorunda buldukları 'havayolu destek hattını' arayınca dolandırıcıya bağlandı. FTC uyarı yayımladı; aynı tuzak her sektörde işliyor.
Almanya'da 'ben torunun, başım dertte' diyen Enkeltrick aramaları on yıllardır yaşlıları hedef alıyor. Belgelenmiş vakalar ve Türkiye'deki karşılığıyla korunma yolları.
Almanya'daki yaşlıları arayan 'sahte polisler' çoğu zaman Türkiye'deki çağrı merkezlerinden yönetildi. İzmir baskını, 81 gözaltı ve Türkiye'deki yansımaları.
Büyük depremler ve yangınların ardından dakikalar içinde sahte bağış siteleri ve sosyal medya kampanyaları açılıyor; 6 Şubat depremleri bu küresel tuzağın en büyük örneği oldu.
ABD'de 'deed theft' denen tapu hırsızlığında sahte imza ve noter kaydıyla başkasının evi devralınıp satılıyor; New York ve Atlanta vakaları yöntemi belgeliyor.
ABD'de polis, itfaiyeci ve gaziler adına bağış toplayan telefon şebekeleri paranın %90'ına el koydu; FTC ve 38 eyalet dev operasyonlarla düzeni çökertti.
ABD'de üç hemşirelik okulu, derse girmeyen binlerce kişiye 15 bin dolara sahte diploma sattı. Operation Nightingale'de 25 kişi yargılandı, lisanslar iptal edildi.
ABD'de 'halka arzdan önce SpaceX, OpenAI hissesi' satan yetkisiz aracılar yüz milyonlarca dolar topladı. SEC davalarıyla belgelenen pre-IPO tuzağının işaretleri.
ABD'de sahte şirketler 'Biden affı çıktı, başvurunuzu yapalım' diyerek öğrenci kredisi borçlularından ücret ve hesap bilgisi topladı; FTC şebekeleri dava etti.
ABD'de yaşlıları telefonla arayıp "ücretsiz tıbbi korse" vaat eden çağrı merkezleri, Medicare numaralarını toplayarak milyarlarca dolarlık sahte fatura kesti.
ABD'de kendini "dindar yatırım uzmanı" olarak tanıtan bir isim, dev kiliselerin kürsüsünden cemaate seslenip 400'den fazla kişinin 16 milyon dolarını Ponzi düzeninde eritti.
ABD'de sahte şerif aramaları 'jüri görevini kaçırdınız, tutuklama emri var' korkusuyla binlerce dolar ödetiyor. Belgelenmiş vakalar ve Türkiye'deki paralelleri.
ABD'de sahte elektrik şirketi aramaları 'borcunuz var, 30 dakikada elektriğiniz kesilecek' diyerek ön ödemeli kart, Zelle veya kripto ile para topluyor.
ABD'de Burgerim, 'deneyim gerekmez, hazır işletme' vaadiyle 1.500'den fazla kişiden bayilik ücreti topladı; çoğu restoran hiç açılamadı, FTC dava açtı.
ABD Gizli Servisi'ne göre ATM'lere ve akaryakıt pompalarına gizlenen kart kopyalama düzenekleri yılda 1 milyar dolardan fazla çalıyor. Tuzağı ele veren işaretler neler?
ABD'de sahte devlet görevlileri yaşlılara birikimlerini altın külçeye çevirtip 'devlet kuryesine' teslim ettiriyor. FBI'ın 55 milyon doları aşan kayıpla belgelediği dalga.
ABD'yi saran sahte 'ödenmemiş geçiş ücreti' SMS dalgası, Çin oltalama kitleriyle milyonlara ulaştı; Türkiye'deki HGS ve PTT mesaj tuzaklarının küresel ikizi.
Sahte Microsoft uyarısıyla açılan pop-up'lar, Hindistan'daki çağrı merkezlerine bağlanıyor; uzaktan erişim yazılımı kuran kurbanların hesapları boşaltılıyor.
ABD'de dolandırıcılar, yapay zekâyla klonlanan çocuk sesiyle anneleri arayıp 'kızınızı kaçırdık' diyerek fidye istiyor; Arizona'daki vaka yöntemi ortaya koydu.
ABD'de 'yanlış numara' bahanesiyle başlayan bir mesaj, emekli bir adamın 1 milyon dolarını kripto tuzağına aktardı. Aynı taktik Türkiye'de de yayılıyor.
Myanmar ve Kamboçya'daki kamplardan yürütülen domuz kesimi (pig butchering) tuzağı, kurbanı aylarca besleyip sahte kripto platformunda tüm birikimini alıyor.