Boş Senet İmzalatan Kooperatif Tuzağı: Kırklareli'de 10 Milyon TL

Olay

Kırklareli'nin Kofçaz ilçesine bağlı köylerde yaşayan çiftçiler, yıllardır bir tarım kooperatifinin satış mağazasından gübre, yem ve tohumu veresiye alıyordu. Bölgede ekim-dikim döneminde nakit sıkıntısı yaşayan üreticiler için bu, alışılmış bir düzendi: ürünü alır, karşılığında bir senet imzalar, hasat sonrası ödeme yaparlardı. Güven ilişkisi yıllara dayandığı için kimse senedin üzerindeki miktar ve tutar hanelerinin boş bırakılmasını sorun etmiyordu — "zaten ne aldıysak onu yazarlar" diye düşünüyorlardı.

Ancak çiftçilerden biri, aldığı 5 ton gübrenin karşılığında yaklaşık 45 bin TL borçlanmayı beklerken, kooperatiftan gelen bildirimde senedine 12 ton gübre yazıldığını ve borcunun 143 bin TL olduğunu gördü. Şaşkınlığını çevresindeki diğer üreticilerle paylaşınca, benzer bir hesap hatasının onlarca kişinin başına geldiği ortaya çıktı. Sekiz çiftçi konuyu jandarmaya taşıdı; Kırklareli Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde başlatılan incelemede, satış mağazasında görevli bir çalışanın (G.G.) uzun süredir boş imzalatılan senetleri sonradan kendi belirlediği miktarlarla doldurduğu, bu şekilde yaklaşık 70 çiftçiyi toplamda 10 milyon TL'ye yakın mağdur ettiği tespit edildi. Şüpheli gözaltına alındı ve çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Dolandırıcılık, güvene dayalı ve resmî denetimi zayıf bir ödeme alışkanlığını (veresiye + senet) hedef alır. Taraflar birbirini uzun süredir tanıdığı için evrak üzerindeki boşluklar önemsiz görülür.
2. Çiftçiden, teslim alınan ürünün cinsi ve miktarı henüz netleşmemişken, tutar ve miktar haneleri boş bırakılmış bir senet imzalaması istenir — "tam miktar belli olunca dolduracağız" denir.
3. Teslimat sırasında resmî tartı (kantar) fişi veya imzalı bir irsaliye verilmez; çiftçinin elinde, gerçekte ne kadar ürün aldığını kanıtlayacak bağımsız bir belge kalmaz.
4. Senet, gerçek miktarın çok üzerinde bir rakamla doldurulur. Çiftçi bu farkı ancak borç bildirimi geldiğinde ya da icra takibiyle karşılaştığında fark eder — aradan geçen zaman, itiraz ve ispat şansını zorlaştırır.
5. Kurbanın savunmasını düşüren asıl unsur, kurumsal güvendir: kooperatif, çiftçinin yıllardır alışveriş yaptığı, tanıdığı bir yapıdır; bu yüzden evrak ayrıntılarını sorgulamak "ayıp" ya da "gereksiz" görülür.

Uyarı Sinyalleri

• Üzerinde miktar, tutar veya tarih hanesi boş bırakılmış bir senet imzalamanız istenmesi.
• Teslim alınan ürün için resmî kantar fişi, irsaliye veya fatura verilmemesi.
• "Zaten biliyoruz, sonra yazarız" gibi sözlerle evrakın eksik doldurulmasının normalleştirilmesi.
• Borcun, sözlü olarak konuşulan miktarla hiç örtüşmeyen bir rakamla size bildirilmesi.

Nasıl Korunursunuz?

• Hiçbir zaman miktar, tutar veya tarih hanesi boş olan bir senet veya belgeyi imzalamayın; eksik hane bırakmak yerine işlemi teslimat tamamlanana kadar bekletin.
• Gübre, yem veya tohum teslimatında resmî kantar fişi ve irsaliye isteyin; bu belgeleri senedin bir kopyasıyla birlikte saklayın.
• Senedi imzalarken bir fotoğrafını çekin veya bir kopyasını yanınıza alın; sonradan yapılan değişiklikleri kanıtlamanın en kolay yolu budur.
• Diğer üreticilerle, aynı kooperatiftan alışveriş yapan komşularınızla borç miktarlarını zaman zaman karşılaştırın; toplu bir sorun varsa en hızlı böyle ortaya çıkar.
• Uzun süredir tanıdığınız bir esnaf veya kurum olsa da, büyük tutarlı her işlemde yazılı ve eksiksiz belge almayı bir kural hâline getirin.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Elinizdeki senet kopyasını, teslimat belgelerini ve tanık beyanlarını toplayarak en yakın jandarma karakoluna veya Cumhuriyet Savcılığına başvurun.
• Size bir icra takibi başlatılmışsa, yasal itiraz süresini kaçırmadan (genellikle tebliğden itibaren kısa bir süre içinde) icra dairesine veya mahkemeye itirazda bulunun; bu süreyi bir avukatla birlikte takip edin.
• Senedin sonradan, sizin bilginiz dışında doldurulduğunu düşünüyorsanız, bilirkişi incelemesi (yazı ve mürekkep analizi) talep edilebileceğini avukatınıza iletin.
• Aynı kooperatiftan alışveriş yapan diğer üreticilerle iletişime geçip ortak bir şikâyet dosyası oluşturmak, soruşturmanın kapsamını güçlendirir.

Kaynaklar

• Kırklareli'de 10 milyon liralık dolandırıcılık iddiası
• Bir ilçeyi senetle kandırdı: İmzayı atanlar hayatlarının şokunu yaşadı
• Kırklareli'nde çiftçilerden kooperatifte dolandırılma iddiası: Senetler sonradan dolduruldu