Deprem Bağışında Sahte Ahbap Hesabıyla Kripto Cüzdanı Tuzağı
Deprem sonrası sosyal medyada tanınmış bir derneği taklit eden hesap, kendi kripto cüzdanını bağış adresi gibi paylaştı. Sahte bağış hesapları böyle tanınır.
Olay
6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından ülke çapında büyük bir yardımlaşma seferberliği başladı. Binlerce kişi, afetzedelere ulaştırılacak bağışları güvenilir bulduğu kuruluşlara yönlendirmek için sosyal medyayı takip etmeye başladı. Bu yoğun ve duygusal ortamda İstanbul'da bir kişi, tanınmış bir yardım derneğinin adını ve görselini kullanan sahte bir sosyal medya hesabı açtı.
Hesapta, depremzedeler için toplanan bağışların bu hesapta paylaşılan bir kripto para cüzdan adresine gönderilmesi isteniyordu. Oysa paylaşılan adres derneğe ait değildi; hesabı açan kişinin kendi kontrolündeki bir cüzdandı. İstanbul Siber Suçlarla Mücadele Şube ekipleri, bağış çağrısının yayıldığı hesapları ve cüzdan hareketlerini takibe aldı. Cüzdan adresinin gerçek sahibini teknik incelemeyle tespit eden ekipler, M.C. rumuzuyla anılan şüpheliyi yakaladı. Şüphelinin cep telefonuna el konuldu, emniyetteki işlemlerin ardından adliyeye sevk edilen şüpheli tutuklandı.
Bu olay, gerçek derneğin yürüttüğü büyük ve resmî bağış kampanyasından tamamen ayrı, tek bir kişinin kimlik taklidiyle yürüttüğü küçük ölçekli bir dolandırıcılıktır. Ancak aynı ay içinde benzer sahte hesapların sayısının hızla çoğalması, bu tür kimlik taklidinin afet dönemlerinde ne kadar kolay yayılabildiğini gösteriyor.
Yöntem Nasıl İşliyor?
- Dolandırıcı, büyük bir afet veya kriz anında tanınmış, güvenilir bir kurumun adını, logosunu ve profil görselini kopyalayarak sosyal medyada neredeyse birebir görünen bir hesap açar.
- Hesapta kurumun gerçek duyurularına benzer bir dille "bağışlarınızı bu adrese gönderin" çağrısı yapılır; kripto cüzdan adresi, IBAN veya kısa ödeme linki paylaşılır.
- Afet anının yarattığı aciliyet ve duygusal baskı, insanların adresi doğrulamadan, "hemen yardım etmeliyim" dürtüsüyle hızlıca para göndermesine yol açar.
- Kripto para transferleri geri alınamaz ve cüzdan sahibinin kimliği doğrudan görünmediği için, dolandırıcı normal bir banka hesabına kıyasla daha uzun süre fark edilmeden kalabilir.
Uyarı Sinyalleri
- Bağış çağrısının geldiği hesap, kurumun "doğrulanmış" (mavi tik/onay işareti) resmî hesabı değil.
- Paylaşılan kripto cüzdan veya IBAN, kurumun kendi web sitesinde veya resmî basın açıklamalarında yayınlanan adresle birebir uyuşmuyor.
- Hesap yeni açılmış, takipçi sayısı az ya da önceki paylaşımları tutarsız.
- Bağış çağrısı yalnızca bir tek gönderiye veya hikâyeye dayanıyor, kurumun diğer resmî kanallarında (web sitesi, basın bülteni) aynı duyuru yok.
- "Sadece kripto kabul ediyoruz" gibi, kurumun normal bağış yöntemlerinden farklı, alışılmadık bir tek seçenek sunuluyor.
Nasıl Korunursunuz?
- Afet ve kriz anlarında bağış yapmadan önce kurumun resmî web sitesine kendiniz girin; sosyal medyadaki bir paylaşımdaki linke veya adrese değil, kurumun kendi sitesinde yayınladığı IBAN/cüzdan adresine güvenin.
- Kripto cüzdan adresini, kurumun resmî hesabındaki birden fazla eski paylaşımla karşılaştırarak teyit edin; adres tek bir gönderide "yeni" olarak paylaşılmışsa şüpheyle yaklaşın.
- Mümkünse bağışı kripto yerine, iade ve takip imkânı olan banka havalesiyle yapın.
- Bağış yapmadan önce kurumun resmî telefon hattından veya doğrulanmış hesabından teyit isteyin; acele ettirilmeye izin vermeyin.
- Sahte hesabı gördüğünüzde hem ilgili sosyal medya platformuna şikâyet edin hem de taklit edilen kurumu bilgilendirin.
Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?
- En yakın Cumhuriyet Savcılığına veya 155 Polis İmdat hattına başvurup resmî şikâyette bulunun.
- Kripto para gönderdiyseniz, işlem kaydını (cüzdan adresi, işlem numarası, tarih/saat) sakladığınızdan emin olun; borsa üzerinden gönderdiyseniz borsaya da bildirin.
- Banka hesabından bir ödeme yaptıysanız bankanızı arayıp işlemi ve varsa bekleyen transferleri bildirin.
- Sahte hesabın ekran görüntüsünü, paylaşım linkini ve kendi mesajlaşma kayıtlarınızı delil olarak saklayın.
- Taklit edilen kurumu da durumdan haberdar edin; kurum, kendi adına açılan sahte hesaplar hakkında ayrıca suç duyurusunda bulunabilir.
Kaynaklar
Deneyiminizi Paylaşın
Bu yöntemle karşılaştıysanız deneyiminiz başkalarını koruyabilir. Yorumlar, güvenliğiniz için incelendikten sonra yayımlanır; bağlantı ve telefon numarası içeremez.