Güvenlik Sertifikası Vaadindeki Senet Tuzağına Dikkat

Olay

İstanbul Kadıköy'de faaliyet gösteren bir danışmanlık firması, internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden "iş garantili özel güvenlik görevlisi sertifikası" ilanları yayınladı. İş arayan çok sayıda kişi ilana başvurdu, ofise çağrıldı; kendilerinden bir miktar kapora istendi ve önlerine imzalanacak bir "sözleşme" konuldu.

Mağdurlardan biri, başvuru yaptığı sırada henüz reşit olmamış bir gençti. Yıllar sonra kapısına icra tebligatı geldiğinde neyle karşılaştığını anlayamadı: imzaladığı kağıdın alt kısmı, ayrıca bir senet niteliği taşıyacak biçimde hazırlanmıştı ve bu bölüm kesilerek bağımsız bir senede dönüştürülmüştü. Borç, aradan geçen yaklaşık üç yılda 7 bin liradan 16 bin liraya çıkmıştı. Ne bir güvenlik kimlik kartı verildi ne de vaat edilen iş bulundu; üstelik firmanın ilgili valilikten sertifika verme veya eğitim düzenleme yetkisi de yoktu.

Mağdurların avukatı, şikayet platformlarında firmayla ilgili yüzlerce başvuru bulunduğunu, sözleşmelerin bilinçli biçimde senet niteliği taşıyacak şekilde tasarlandığını belirtti ve sözleşmenin ve senedin geçersizliğinin tespiti için dava açtı. Mağdurlar arasında başvuru sırasında reşit olmayanların yanı sıra engelli bireyler de vardı.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Sosyal medya ve iş ilanı sitelerinde "iş garantili", "kısa sürede maaşlı kadro" gibi cazip vaatlerle sahte kurs veya sertifika ilanı yayınlanır.
2. Başvuranlardan "kayıt", "malzeme" ya da "sertifika" bedeli adı altında bir kapora istenir; bu ödeme, iş garantisi vaadiyle meşrulaştırılır.
3. İmzalatılan kağıdın alt kısmında, kolayca fark edilmeyecek şekilde ayrı bir senet bölümü bulunur; bu bölüm sonradan kesilerek bağımsız bir kambiyo senedine dönüştürülebilir.
4. Vaat edilen kurs veya iş hiç gerçekleşmez; ancak imza sahibi olayı çoktan unutmuşken, elde tutulan senet icra takibine konu edilerek faiziyle birlikte tahsil edilmeye çalışılır.
5. Reşit olmayanların ve iş bulma umuduyla acele eden dezavantajlı grupların imzaları özellikle hedef alınır; bu profiller hukuki itiraz konusunda kendilerini daha az güçlü hissedebilir.

Uyarı Sinyalleri

• "İş garantili" diye tanıtılan özel sertifika veya kurs teklifleri; resmî yetkilendirme olmadan verilen "özel güvenlik sertifikası" vaadi mevzuata aykırıdır.
• Görüşmede imzalanacak kağıdın tamamı okutulmadan, "standart formalite" denilerek hızlıca imzalatılması.
• Sözleşme metninde miktar, tarih veya taraf bilgisi eksik bırakılmış boşluklar ya da kağıdın alt/arka kısmında ayrıca kesilebilecek bir bölüm bulunması.
• Firmanın ilgili valilik veya özel güvenlik şube müdürlüğü onayı ile eğitim kurumu yetki belgesi olup olmadığının belirsiz kalması.
• Reşit olmayanlardan veya vasi/veli onayı bulunmayan kişilerden imza alınması.

Nasıl Korunursunuz?

• İmza atmadan önce belgenin tamamını, özellikle alt ve arka kısımlarını okuyun; anlamadığınız veya "senet" ibaresi geçen hiçbir kağıda imza atmayın.
• Özel güvenlik sertifikası veren kurumların yetkisini, İçişleri Bakanlığı Özel Güvenlik Daire Başkanlığı ve ilgili il valiliği üzerinden doğrulayın; resmî sınav ve sertifika süreci her zaman devlet denetiminde yürür.
• "İş garantili" ifadesi tek başına asla güvence değildir; kayıt veya kapora parası isteyen hiçbir iş teklifine bu aşamada ödeme yapmayın.
• İmzaladığınız her belgenin bir suretini mutlaka yanınızda saklayın; mümkünse imza öncesinde belgenin tamamının fotoğrafını çekin.
• 18 yaşından küçük aile bireylerinin "iş görüşmesi" adıyla çağrıldığı ve belge imzalamasının istendiği durumlarda mutlaka bir yetişkinin refakat etmesini sağlayın.
• Firma hakkında Şikayetvar ve benzeri platformlarda önceden şikayet olup olmadığını arayın; toplu şikayet, firmanın güvenilmez olduğunun en net işaretlerinden biridir.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Elinizdeki sözleşme, senet, ödeme dekontu gibi her belgeyi saklayın; icra tebligatı geldiyse süresi içinde itiraz etmeyi asla ihmal etmeyin.
• En yakın Cumhuriyet Savcılığına dolandırıcılık suçu üzerinden şikayette bulunun; benzer mağduriyeti yaşayanları bir araya getirip ortak dava açmak hem delil gücünü hem hukuki maliyeti sizin lehinize çevirir.
• Bir avukattan senedin ve sözleşmenin geçersizliğinin tespiti için dava açma imkânını değerlendirin; özellikle imza sırasında reşit değildiyseniz bu güçlü bir hukuki dayanaktır.
• İcra takibine itiraz süreniz kısadır (genellikle tebliğden itibaren yedi gün); zaman kaybetmeden bir icra avukatına danışın.

Kaynaklar

• İş garantili güvenlik görevlisi sertifikası dolandırıcılığı
• Güvenlik görevlisi değil icralık oldular
• 'İş garantili güvenlik görevlisi sertifikası' vaadiyle dolandırıcılık