Hayvan Satışında Karşılıksız Çek Tuzağı: Erzincan'da 20 Milyon TL
Yaklaşık zarar: 20.000.000 TL
Alıcı kılığına giren bir şebeke, Erzincan, Kars ve Erzurum'da 42 çiftçiye hayvan karşılığı karşılıksız çek veya boş vaat verip hayvanları elden çıkardı.
Olay
Erzincan'da büyükbaş hayvan yetiştiriciliğiyle geçimini sağlayan bir çiftçi, kendisine alıcı olarak gelen bir grupla hayvan satışı için anlaştı. Jandarma soruşturmasına göre bu çiftçi, mağdur olduğunu fark edemeden önce, bölgede aynı yöntemle dolandırılan onlarca kişiden biri oldu: Erzincan, Kars ve Erzurum'da toplam 42 kişi, sattıkları hayvanların karşılığında karşılıksız çek ya da "sonra öderiz" sözüyle verilen boş vaatlerle oyalandı.
Ardahan merkezli bir şebekenin yürüttüğü bu dolandırıcılıkta toplam zarar yaklaşık 20 milyon TL olarak hesaplandı. Jandarma İl Komutanlığı'na bağlı JASAT ekipleri, bölgedeki hayvan satışlarıyla ilgili şikâyetleri yaklaşık altı ay süren fiziki ve teknik takiple izledi; şüphelilerin aldıkları hayvanları çok kısa sürede başka yerlerde nakde çevirdiğini, yani izini kaybettirmeye çalıştığını tespit etti. Yapılan ev ve araç aramalarında 17 senet, toplam 1 milyon TL değerinde çek, 81 adet hayvan pasaportu ve suç geliri olduğu değerlendirilen nakit para ele geçirildi.
Operasyonda gözaltına alınan beş şüpheliden dördü, çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi; bir şüpheli ise işlemlerinin ardından serbest bırakıldı. Soruşturma, hâlâ iddia aşamasında olup şebekenin başka illerde benzer vakaları olup olmadığı araştırılıyor.
Yöntem Nasıl İşliyor?
- Dolandırıcılar, hayvan pazarlarında veya ilan sitelerinde satışa çıkan büyükbaş hayvan sahipleriyle "alıcı" sıfatıyla iletişime geçer; teklif, şüphe çekmeyecek, piyasaya yakın bir fiyat üzerinden yapılır.
- Teslimat anında nakit yerine çek veya senet sunulur; bu belgenin karşılığı olmadığı ya da ileride ödeneceği söylenir, bazen de ödemenin bir kısmı nakit, kalanı vaat olarak bırakılır.
- Satıcının güvenini kazanmak için "tanıdık", "düzenli müşteri" veya "başka satıcılardan da aynı şekilde aldık" gibi referanslar kullanılır.
- Hayvanlar teslim alınır alınmaz hızla bir araca yüklenip bölgeden uzaklaştırılır ve kısa süre içinde başka bir ilde veya pazarda elden çıkarılır.
- Çekin karşılıksız çıktığı veya ödeme vaadinin tutulmadığı ancak günler sonra fark edilir; bu sırada hem hayvan hem de dolandırıcıların izi kaybolmuş olur.
Buradaki psikolojik kanca, kırsalda hâlâ güçlü olan "sözün senettir" güven kültürüdür. Alıcının kendine güven telkin eden tavrı ve işlemin hızlı bitirilmesi, satıcının çeki veya vaadi sorgulamasını engeller; "bu kadar emin görünen biri beni kandırmaz" düşüncesi, maddi güvenceyi ikinci plana atar.
Uyarı Sinyalleri
- Alıcının ödemeyi nakit veya banka havalesi yerine çek, senet ya da sonraya kalan bir vaatle yapmak istemesi.
- İşlemin aceleye getirilmesi, hayvanların ödeme teyit edilmeden hemen yüklenip götürülmek istenmesi.
- Alıcının kimlik veya işletme bilgilerini paylaşmaktan kaçınması, farklı illerden geldiğini söylemesi.
- Çekin düzenlendiği bankanın veya hesabın doğrulanmasına izin verilmemesi, "zaten güvenilir biriyim" türünden sözlü güvencelerle yetinilmesinin istenmesi.
- Aynı grubun kısa aralıklarla farklı köy veya pazarlarda hayvan topladığının duyulması.
Nasıl Korunursunuz?
- Yüksek değerli hayvan satışlarında ödemeyi, teslimattan önce banka hesabınıza geçmiş olarak kabul edin; çek veya senedi tek güvence olarak görmeyin.
- Çek almanız gerekiyorsa, bankadan çekin karşılığının olup olmadığını teslimattan önce sorgulatın.
- Alıcının kimlik bilgilerini not edin, mümkünse ikinci bir kişi yanınızda bulunsun ve işlemi kayıt altına alın.
- "Hemen yükleyip gidelim" baskısına karşı, ödeme teyit edilmeden hayvanı teslim etmeyi reddedin.
- Bölgenizde benzer bir dolandırıcılık duyarsanız, muhtarlık veya jandarma aracılığıyla diğer üreticileri de uyarın.
Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?
- Hemen 156 Jandarma İmdat veya 155 Polis İmdat hattını arayın; alıcının plakasını, telefon numarasını ve eşkâlini not edin.
- Elinizdeki çek, senet veya yazışmaları saklayın; bunlar şikâyetinizin en önemli delilleridir.
- En yakın Cumhuriyet Savcılığına veya jandarma karakoluna giderek resmî şikâyette bulunun.
- Hayvanların nakledilmiş olabileceği yön veya araç bilgisini kolluk kuvvetleriyle paylaşın; hızlı bildirim, malın geri alınma şansını artırır.
Kaynaklar
Deneyiminizi Paylaşın
Bu yöntemle karşılaştıysanız deneyiminiz başkalarını koruyabilir. Yorumlar, güvenliğiniz için incelendikten sonra yayımlanır; bağlantı ve telefon numarası içeremez.