İstanbul'da Araçlara Yapıştırılan Sahte İSPARK QR Kodu: Park Borcu Tuzağı

Olay

İstanbul'da bir sabah, birçok semtte araç sahipleri benzer bir manzarayla uyandı: park hâlindeki araçların camlarında, üzerinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İSPARK logoları bulunan karekodlu (QR kodlu) etiketler vardı. Etiketlerde "park borcunuzu ödemek için QR kodu taratın" yazıyor, borcun 24 saat içinde ödenmesi gerektiği belirtilerek sürücüler aceleye zorlanıyordu.

Etiketi resmî bir tebligat sanan çok sayıda sürücü, kodu telefonuna okutup açılan "ödeme sayfasında" ad-soyad, T.C. kimlik numarası, araç ve kart bilgilerini girdi. Bilgileri girenlerin kredi kartlarından para çekildi; kimi mağdurların banka hesapları saniyeler içinde boşaltıldı.

Olayın duyulması üzerine İSPARK bir açıklama yaparak QR kodla borç ödeme şeklinde bir uygulamasının bulunmadığını bildirdi ve İstanbulluları dolandırıcıların yeni girişimlerine karşı uyardı.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Dolandırıcılar, belediye ve İSPARK logolarını kullanarak gerçeğinden zor ayırt edilen "park borcu" etiketleri bastırıyor ve gece boyunca park hâlindeki araçlara yapıştırıyor.
2. Etiketteki karekod, resmî kurum sitesine değil; dolandırıcıların kurduğu sahte bir ödeme sayfasına yönlendiriyor. Sayfanın tasarımı resmî görünümlü olduğu için şüphe uyandırmıyor.
3. "24 saat içinde ödeyin" ifadesiyle aciliyet baskısı kuruluyor; sürücü, borcun gerçek olup olmadığını araştırmadan ödemeye yönlendiriliyor.
4. Sahte sayfaya girilen kimlik, araç ve kart bilgileri anında dolandırıcıların eline geçiyor; kartlardan çekim yapılıyor, ele geçirilen kişisel veriler başka dolandırıcılıklarda da kullanılabiliyor.

Buradaki psikolojik kancalar tanıdık: otorite (belediye ve İSPARK logosu), aciliyet (24 saat süre) ve küçük tutar yanılgısı — park borcu gibi makul görünen bir kalem, sorgulamadan ödemeye en açık borç türüdür.

Uyarı Sinyalleri

• Aracınıza, kapınıza ya da posta kutunuza yapıştırılmış, karekod okutarak ödeme isteyen her tür etiket.
• "24 saat içinde ödeyin" gibi süre baskısı kuran ifadeler; resmî kurumlar borç tebligatını bu yolla yapmaz.
• Karekodu okuttuğunuzda açılan adresin resmî kurum alan adıyla (ör. ibb.istanbul, ispark.istanbul) uyuşmaması, garip uzantılar içermesi.
• Basit bir park borcu için T.C. kimlik numarası, kart bilgisi ve şifre gibi hassas verilerin istenmesi.

Nasıl Korunursunuz?

• Sokakta karşılaştığınız karekodları okutmayın; okuttuysanız bile açılan sayfaya hiçbir kişisel bilgi girmeyin.
• Park borcu iddialarını yalnızca kurumun resmî uygulamasından, resmî web sitesinden veya çağrı merkezinden sorgulayın.
• Telefonunuz karekodu okuttuğunuzda önce bağlantı adresini gösterir; adresi okumadan sayfayı açmayın.
• İnternet ödemeleri için limitli bir sanal kart kullanın; olası bir tuzakta kaybınız sınırlı kalır.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Bankanızı derhâl arayıp kartınızı iptal ettirin, yapılan çekimlere itiraz edin ve hesap hareketlerini dondurmayı talep edin.
• 112'yi arayın veya en yakın Cumhuriyet Savcılığına başvurun.
• Etiketin fotoğrafı, karekodun yönlendirdiği adres ve ekran görüntüleri dâhil tüm delilleri saklayın.
• Kimlik bilgileriniz de girildiyse, adınıza yeni hat veya kredi açılmasına karşı e-Devlet üzerinden düzenli kontrol yapın.

Kaynaklar

• CNN TÜRK — İSPARK Tuzağı İle Dolandırıcılık! Araçların Üzerine "QR Kod" Yapıştırdılar