Depremde Yardım Etmek İsterken: Sahte AFAD Bağış Sitesi Tuzağı
Deprem sonrası kurulan sahte AFAD siteleri, bağış yapmak isteyenlerin kart bilgilerini çalarak hesaplarını boşalttı; 17 ilde 20 sahte hesap tespit edildi.
Olay
Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından tüm ülke seferber olmuşken, dolandırıcılar da bu dayanışma dalgasını fırsata çevirdi. AFAD'ın adını ve kurumsal görünümünü birebir taklit eden internet siteleri kuruldu; bazıları arama motorlarında reklam vererek "bağış yap" arayan vatandaşların karşısına ilk sırada çıktı. Siteye giren, yardım etmek isteyen kişilerden kredi kartı bilgilerini girmesi istendi; bilgiler girilir girilmez kart sahibinin hesabı boşaltıldı.
Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda yürütülen soruşturmada, Eskişehir İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri sahte hesap ve siteleri mercek altına aldı. Çalışma sonucunda 17 ilde toplam 20 sahte hesap ve sitenin AFAD adına bağış topladığı tespit edildi; belirlenen şüphelilerden bir kısmı adliyeye sevk edildi. Ayrıca Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM), daha önce tespit edilen 6 sahte AFAD bağış sitesine erişimi engellemişti.
Bu vakalar, felaket anlarının dolandırıcılar için de bir "fırsat penceresi" olduğunu gösteriyor: insanların hızlı ve duygusal karar verdiği, kurumları sorgulamadan güvendiği anlarda sahtecilik en çok işe yarıyor. Aynı desen yalnızca depremle sınırlı da değil; sel, yangın gibi her büyük afetin ardından benzer sahte bağış siteleri yeniden ortaya çıkabiliyor, çünkü kurgu değişmeden yalnızca afetin adı güncelleniyor.
Yöntem Nasıl İşliyor?
Yöntemin gücü, gerçek bir kurumun adını ve o anki toplumsal duyguyu kullanmasından gelir. Sahte site, AFAD'ın logosunu, renklerini ve "bağış yap" butonunu neredeyse birebir kopyalar; adres çubuğundaki alan adı ise gerçeğine benzer ama farklıdır. Arama motorunda reklam satın alarak veya sosyal medyada paylaşılarak geniş kitlelere ulaşır. Kurban, acil bir felakete yardım etme isteğiyle hareket ettiği için siteyi sorgulamadan kart bilgilerini girer; aciliyet duygusu ("şimdi bağışlanmazsa geç kalınır") ve kuruma duyulan güven bir arada kullanılır. Bilgiler girildiği anda hem bağış hem de kartın tamamı dolandırıcıya geçebilir.
Uyarı Sinyalleri
- Afet sonrası sosyal medyada veya arama motorunda paylaşılan, resmî kurum adını taşıyan ama farklı bir alan adına sahip bağış siteleri.
- Bağış formunda kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodunun tek seferde istenmesi.
- Adres çubuğunda "afad.gov.tr" yerine benzer ama farklı bir uzantı veya ek karakterler bulunması.
- Siteyi tanıtan reklamın kimin verdiği belirsiz, resmî kurum hesabıyla bağlantısı doğrulanamayan bir kaynaktan gelmesi.
- Bağış tutarını dilediğiniz gibi değil, sitenin belirlediği sabit tutarlarla sınırlayan formlar.
Nasıl Korunursunuz?
- Deprem, sel gibi afetlerde bağışınızı yalnızca e-Devlet Kapısı üzerinden açılan resmî "Bağış Kampanyası" hizmeti, AFAD'ın veya Kızılay'ın doğrulanmış resmî web adresi ya da resmî banka hesap numaraları üzerinden yapın.
- Arama motorunda çıkan reklamlı sonuçlara değil, kurumun adres çubuğuna kendiniz yazdığınız resmî adresine güvenin.
- Bağış yapmadan önce adres çubuğundaki alan adını harf harf kontrol edin; küçük bir farklılık sahte siteye işarettir.
- Kartınızda düşük limitli, bağış ve günlük alışverişe ayrılmış ayrı bir sanal kart kullanmayı tercih edin.
- Sosyal medyada gördüğünüz bağış çağrılarını paylaşmadan önce kurumun resmî hesabından doğrulayın; doğrulanmamış bağlantıları ailenizle de paylaşmayın.
- Bağış yaptıktan sonra bankanızdan gelen işlem bildirimini kontrol edin; tutar veya alıcı adı beklediğinizden farklıysa hemen bankanızı arayın.
Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?
- Bankanızı hemen arayıp kartınızı iptal ettirin ve işlemi itiraz konusu yaparak geri ödeme (chargeback) talebinde bulunun.
- 112'yi arayın veya en yakın Cumhuriyet Savcılığına başvurarak suç duyurusunda bulunun.
- Sahte sitenin adresini, reklamı gördüğünüz platformu ve varsa dekont/ekran görüntülerini delil olarak saklayın.
- Aynı siteyi başkalarının da kullanmaması için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) veya USOM'a bildirimde bulunun.
- Kartınızdan başka yetkisiz işlem yapılıp yapılmadığını birkaç hafta boyunca takip edin.
Kaynaklar
Deneyiminizi Paylaşın
Bu yöntemle karşılaştıysanız deneyiminiz başkalarını koruyabilir. Yorumlar, güvenliğiniz için incelendikten sonra yayımlanır; bağlantı ve telefon numarası içeremez.