ABD'de 'Sıfır Fatura' Vaadiyle Satılan Güneş Paneli Tuzağı
Bildirilen zarar: en az 370 ev sahibine satılan 18 milyon dolarlık kredi; şehir idaresinin talep ettiği tazminat ve ceza toplamı yaklaşık 20 milyon dolar
New York'ta bir güneş paneli şirketi, 'elektrik faturanız sıfırlanacak' vaadiyle sattığı pahalı kredilerle yüzlerce ev sahibini mağdur etti, şehir dava açtı.
Olay
New York'ta faaliyet gösteren Radiant Solar şirketi, kapı kapı dolaşan satış temsilcileri aracılığıyla ev sahiplerine çatıya güneş paneli kurulumu satıyordu. Satış konuşmasının merkezinde tek bir vaat vardı: "Elektrik faturanız sıfırlanacak, panellerin ürettiği enerji tüm ihtiyacınızı karşılayacak." Şehrin Tüketici ve İşçi Koruma Dairesi'nin (DCWP) Ocak 2026'da açtığı davaya göre bu vaat gerçeği yansıtmıyordu: en az 370 ev sahibi, toplam 18 milyon doları aşan kredilerle bu sistemleri satın aldı, ama birçoğu hem eski elektrik faturasını hem de yeni panel kredisinin taksitini aynı anda ödemek zorunda kaldı. Bronx'ta yaşayan bir ev sahibi, kurulumdan kısa süre sonra evinin tavanının çöktüğünü ve onarım masrafının kendisine kaldığını anlattı; Queens'te yaşayan bir kadın ise panellerin söz verilen tasarrufu hiçbir zaman sağlamadığını, iki aylık dönemde yaklaşık 900 dolarlık fatura ödediğini belirtti — tam da "sıfır fatura" vaadiyle ikna edildiği için panel kredisini de üstüne almıştı.
Şehrin dava dilekçesine göre Radiant Solar ve şirketin sahibi William James Bushell, satış öncesinde ev sahiplerinin çatı yapısını ve elektrik tüketimini gerçekçi biçimde değerlendirmeden, abartılı tasarruf hesaplarıyla sözleşme imzalatıyordu. Krediler genellikle yüksek faizli ve uzun vadeliydi; ayrıca sözleşmelere, gerçekte tercih edilen kredi kuruluşlarından alınan komisyonu gizleyen "bayi ücreti" gibi kalemler ekleniyordu. Kurulumların bir kısmı da teknik olarak kusurluydu: sızdıran çatılar, hiç çalışmayan panel dizileri ve ilan edilenin çok altında üretim yapan sistemler bildirildi. DCWP, dava kapsamında şirketten toplam 1,75 milyon dolar idari para cezası ve yaklaşık 18 milyon dolar tazminat istiyor; ayrıca şirketin kapatılmasını ve Bushell'in kişisel olarak sorumlu tutulmasını talep ediyor. Şirketin avukatları, işletmenin artık faaliyette olmadığını ve müşterilere şeffaf fiyatlandırma taahhüdüyle hizmet verdiklerini savunuyor.
Yöntem Nasıl İşliyor?
- Satış temsilcisi, evin gerçek enerji ihtiyacını incelemeden "faturanız sıfırlanacak" gibi kesin ve abartılı bir tasarruf vaadiyle güven kazanıyor.
- İmza aşamasında uzun, karmaşık bir kredi sözleşmesi hızlıca imzalatılıyor; sözleşmenin küçük yazılarında gerçek faiz oranı, vade ve gizli "bayi/komisyon" ücretleri yer alıyor.
- Kurulum sonrası sistem vaat edilen üretimi sağlamasa da ev sahibi krediyi ödemeye devam etmek zorunda kalıyor — iptal veya iade süreci karmaşıklaştırılmış durumda.
- Şikâyetler arttığında şirket, müşteri hizmetlerini yavaşlatıp sorumluluğu "önceden var olan yapısal sorunlara" yıkabiliyor.
Türkiye'ye Yansıması
Türkiye'de bu davadaki gibi bireysel çatı güneş paneli kredisi dolandırıcılığı henüz yaygın bir vaka tipi değil, ama aynı psikolojik kanca — abartılı tasarruf/kazanç vaadiyle imzalatılan uzun vadeli bir finansal taahhüt — yerli vakalarda da görülüyor. İstanbul merkezli bir şebeke, güneş enerjisi tarlası parsellerini aylık sabit kira geliri vaadiyle satmış, 10 ilde 178 milyon TL'lik bir vurguna yol açmıştı (bkz. ilgili vaka). Ev sahiplerinin kapıda ikna edilip ön ödeme veya sözleşme imzaladığı klima, kombi ve beyaz eşya kampanyalarında da benzer bir örüntü var: kapıda satış baskısı, abartılı vaat ve sonradan ortaya çıkan gizli masraflar (bkz. Elazığ'daki sahte klima kampanyası vakası). Türkiye'de bir ev tadilatı veya enerji sistemi için kredi veya ön ödeme istenen her teklifte, firmanın ticaret sicili kaydını ve varsa benzer müşteri şikâyetlerini önceden araştırmak, sözleşmeyi eve gelmeden önce okuma fırsatı istemek önemli bir koruma adımıdır.
Uyarı Sinyalleri
- "Faturanız sıfırlanacak" gibi kesin ve ölçülemez bir tasarruf/kazanç vaadi.
- Evin gerçek enerji tüketimi veya çatı yapısı incelenmeden, aynı gün imzaya yönlendiren acele satış taktiği.
- Kredi sözleşmesinin küçük yazılarının satış anında okunmasına izin verilmemesi.
- Faiz oranı, vade ve toplam geri ödeme tutarının açıkça yazılı olarak verilmemesi.
- Firmanın yalnızca kapı kapı satış yaptığı, bağımsız olarak doğrulanabilir bir ticaret sicili veya şikâyet geçmişi bulunmadığı durumlar.
Nasıl Korunursunuz?
- Kredi veya ön ödeme gerektiren her ev tadilatı/enerji teklifinde, sözleşmeyi imzalamadan önce eve götürüp bağımsız biri ile (avukat, aile üyesi) birlikte okuyun.
- "Sıfır fatura" gibi kesin vaatleri, bağımsız bir uzmana veya ilgili meslek odasına danışmadan kabul etmeyin.
- Firmanın ticaret sicili kaydını, önceki müşteri şikâyetlerini ve varsa hakkındaki dava/soruşturmaları araştırın.
- Krediyi veren kurumun kimliğini ve gerçek yıllık faiz oranını sözleşmeden bağımsız olarak doğrulayın.
Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?
- Sözleşmeyi ve tüm yazışmaları saklayın; imzaladığınız kredi sözleşmesinin bir kopyasını güvenli bir yerde tutun.
- Krediyi veren kuruma ve ilgili tüketici koruma kurumuna (Türkiye'de Ticaret Bakanlığı Tüketici Bilgi Sistemi) resmî şikâyette bulunun.
- Kurulumdaki teknik kusurları bağımsız bir uzmana tespit ettirip rapor aldırın; bu rapor hem iade hem tazminat sürecinde kullanılabilir.
- Gerekirse avukat aracılığıyla sözleşmenin feshi ve kredinin iptali için hukuki süreç başlatın.
Kaynaklar
- DCWP Sues Solar Firm and Operator for Predatory Loans, Junk Fees, and Shoddy Installations
- NYC files landmark lawsuit against solar panel installation company accused of fraud
- NYC sues solar panel company accused of defrauding hundreds
- New York City seeks $20 million from Radiant Solar over consumer fraud
Deneyiminizi Paylaşın
Bu yöntemle karşılaştıysanız deneyiminiz başkalarını koruyabilir. Yorumlar, güvenliğiniz için incelendikten sonra yayımlanır; bağlantı ve telefon numarası içeremez.