Sosyal Medyada 'Nişanlım Depremde Öldü' Diyen Kişiye Dikkat

Olay

Sosyal medyada kendini din kültürü öğretmeni olarak tanıtan bir hesap, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından takipçilerinden biriyle mesajlaşmaya başladı. Hesabın sahibi, nişanlısını depremde kaybettiğini söyleyerek büyük bir acı yaşadığı hissini verdi; bu paylaşılan "yas" üzerinden kısa sürede derin bir güven ve yakınlık kurdu.

Zaman içinde sohbetler kişisel bir ilişkiye dönüştü. Hesap sahibi, geleceğe dair planlardan bahsetmeye başladı ve bir dizi gerekçeyle para istedi. Elindeki parası yetmeyince bankadan kredi çekerek gönderen kadın, toplamda 248 bin 900 TL'yi bu şekilde kaybetti. Aynı dönemde benzer yöntemle yaklaşan hesabın başka kadınlarla da iletişime geçtiği, onlardan da 80-210 bin TL aralığında para aldığı ortaya çıktı; bazı mağdurlar parayı tek seferde değil, aylar boyunca parça parça gönderdi.

Mağdurlardan birinin şikâyetiyle başlayan soruşturmada, alınan paraların bir kısmının bahis sitelerinde kaybedildiği belirlendi. Tokat 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada şüpheli, "bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçundan 2 yıl 1 ay hapis ve 208 bin 320 TL adli para cezasına çarptırıldı; yargılama tutuksuz sürdü.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Ortak bir acı anlatısı: Dolandırıcı, herkesin empati kurabileceği güncel ve duygusal bir olayı (bir deprem, bir kayıp) kendi hikâyesine bağlayarak anında bir yakınlık ve koruma isteği uyandırır.
2. Otorite ve masumiyet görüntüsü: Kendini öğretmen, din görevlisi gibi güven veren bir sıfatla tanıtmak, mağdurun şüphe duymasını geciktirir.
3. Aşamalı bağ kurma: İlişki hemen para istemekle başlamaz; önce haftalarca, bazen aylarca duygusal yakınlık inşa edilir, para talebi ilişki "olgunlaştıktan" sonra gelir.
4. Kredi ve taksit baskısı: Mağdurun elindeki parası yetmediğinde "bir kereliğine" kredi çekmesi istenir; sonraki talepler küçük tutarlarla, "son kez" vaadiyle tekrarlanır.

Dosyada dikkat çeken bir başka ayrıntı da şuydu: dolandırıcı, farklı mağdurlarla eş zamanlı olarak benzer "yas" hikâyesini paylaşıyor, her birine özel ve biricik bir ilişki yaşadıkları hissini veriyordu. Bu, tek bir kurbana bağımlı kalmadan parayı farklı kaynaklardan sürekli tazelemesine imkân sağlayan, romantik dolandırıcılıkta sık görülen bir model.

Uyarı Sinyalleri

• Hiç yüz yüze görüşmediğiniz biri, ortak bir trajediyi (deprem, kayıp, hastalık) anlatarak hızla çok kişisel ve duygusal bir bağ kurmaya çalışıyorsa dikkatli olun.
• İlişki "ciddileştikçe" gelen her para talebi, özellikle kredi çekmenizi gerektiren tutarlar, bir dolandırıcılık işaretidir.
• Karşı taraf kamera önünde görüntülü görüşmekten sürekli kaçınıyor veya bahaneler üretiyorsa, paylaştığı kimlik ve hikâye gerçek olmayabilir.
• Aynı kişinin birden fazla kişiyle eş zamanlı "özel" bir ilişki yürütüyor olması, soruşturma dosyalarında sık görülen bir örüntüdür.

Nasıl Korunursunuz?

• İnternette tanıştığınız kişinin söylediği iş, unvan ve geçmişi bağımsız kaynaklardan (resmî kurum siteleri, ortak tanıdıklar) doğrulamadan asla para göndermeyin.
• Hiçbir samimi ilişki, bir kredi çekip karşı tarafa para göndermenizi gerektirmez; bu talep tek başına ilişkiyi sorgulamanız için yeterli bir nedendir.
• Duygusal bir hikâyeyle hızla yakınlaşan biriyle ilgili şüphelerinizi bir aile üyesiyle veya arkadaşınızla paylaşın; dışarıdan bir göz çoğu zaman örüntüyü daha hızlı fark eder.
• Para göndermeden önce "acele etmeniz gerektiği" hissine kapılıyorsanız durun; gerçek ilişkilerde böyle bir aciliyet olmaz.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Hemen 112'yi arayın veya en yakın Cumhuriyet Savcılığına başvurun.
• Bankanızı derhâl arayıp yaptığınız transferleri bildirin ve mümkünse işlemi durdurmayı talep edin.
• Yazışmaların tamamını, gönderdiğiniz IBAN'ları ve ekran görüntülerini delil olarak saklayın; bunlar savcılık dosyasında önemli kanıt oluşturur.
• Kredi çektiyseniz bankanıza durumu bildirin ve hukuki destek almak için bir avukatla görüşün.

Kaynaklar

• Sosyal medya fenomeni 'nişanlım depremde öldü' deyip kadınları dolandırdı! Cezası belli oldu
• Tokat - 'Nişanlım depremde öldü' deyip kadınları dolandıran sanal medya ünlüsüne hapis
• Deprem yalanıyla dolandırıcılık: Sosyal medya fenomeni topladığı parayı bahiste kaybetti