Yapay Zekâ ile Sahte Fatura Üreten Makine Satışı Tuzağı
Sosyal medyada piyasa altı fiyata makine satan dolandırıcılar, yapay zekâyla sahte fatura ve teslimat fotoğrafı üreterek 90 kişiyi mağdur etti.
Olay
Emniyet birimlerinin aylar süren teknik ve fiziki takibi, sosyal medya üzerinden özellikle endüstriyel makine satışı yapan görünümlü bir dolandırıcılık şebekesini deşifre etti. Karabük merkezli yürütülen "Sarmal" operasyonunda, aralarında örgüt lideri de bulunan 23 şüpheli gözaltına alındı. Soruşturma dosyasına göre şebeke, satışını yaptığı iddia edilen makineler için gerçekmiş gibi görünen fatura, irsaliye, iş yeri fotoğrafı ve ürün teslimat görüntüsü üretmek amacıyla yapay zekâ araçlarından yararlanmıştı.
Şüphelilerin kurbanlarına ulaşma yöntemi klasikti: sosyal medya ilanlarında, piyasa değerinin belirgin şekilde altında fiyatlanmış makineler tanıtılıyor, alıcı tereddüt ettiğinde ise "işte fabrikamız", "işte deponuz", "işte kargoya verdiğimiz ürün" diyerek yapay zekâyla üretilmiş görsel ve belgeler paylaşılıyordu. Bu sahte kanıtlar, alıcının telefonda ya da mesajlaşma üzerinden duyduğu şüpheyi bastırmaya yetiyordu; ödeme yapıldıktan sonra ise ürün hiçbir zaman elde ulaşmadı.
Operasyon kapsamında Karabük'ün yanı sıra Diyarbakır, Eskişehir, Batman, İstanbul, Adana, Konya, Antalya, Hatay, Gaziantep, Kütahya, Edirne, Mersin ve Aydın olmak üzere 14 ilde eş zamanlı baskın düzenlendi. Yürütülen incelemelerde toplam 90 kişinin bu yöntemle mağdur edildiği tespit edildi; soruşturma, mağdur sayısının artıp artmayacağını belirlemek üzere sürüyor.
Yöntem Nasıl İşliyor?
- Sosyal medyada, gerçek piyasa fiyatının belirgin biçimde altında bir makine ya da ekipman ilanı yayınlanır; bu, alıcının aklındaki "kaçırılmayacak fırsat" hissini tetikler.
- Alıcı ürünü yerinde görmek ya da satıcıyla yüz yüze görüşmek istediğinde, çeşitli bahanelerle (uzak şehir, yoğun sipariş dönemi vb.) bu talep geri çevrilir.
- Güven tazelemek için yapay zekâ ile üretilmiş, gerçeğine çok benzeyen fatura, sevk irsaliyesi, iş yeri ve teslimat fotoğrafları paylaşılır.
- Ödeme banka hesabına havale/EFT ile istenir; kapıda ödeme ya da güvenli ödeme sistemi gibi alıcıyı koruyan bir seçenek asla sunulmaz.
- Para alındıktan sonra satıcıyla iletişim kopar; telefon numaraları kapatılır ya da hesaplar kapatılır.
Uyarı Sinyalleri
- Piyasa fiyatının gözle görülür biçimde altında olan makine, ekipman ya da ürün ilanları.
- Satıcının ürünü canlı görüntülü aramayla veya yerinde görme talebine sürekli bahane üretmesi.
- Paylaşılan fatura, irsaliye ya da fotoğraflarda ışıklandırma, yazı tipi veya logo detaylarında tuhaflık, aşırı "pürüzsüz" bir görünüm.
- Ödemenin yalnızca banka havalesiyle ve tek seferde, tam tutar olarak istenmesi.
- Şirketin adresi, vergi numarası ya da resmi iletişim hattı sorulduğunda net bir yanıt alınamaması.
Nasıl Korunursunuz?
- Yüksek tutarlı bir makine veya ekipman alımında, ödeme öncesi mutlaka satıcının işyerini yerinde görün ya da güvendiğiniz biri aracılığıyla doğrulatın.
- Paylaşılan fatura ve belgeleri tek başına yeterli kanıt saymayın; bir belgenin var olması, ürünün gerçekten elinizde bulunacağı anlamına gelmez.
- Mümkünse ödemeyi, teslimat tamamlanana kadar aracı kuruluşta tutan güvenli ödeme sistemleri veya kapıda ödeme üzerinden yapın.
- Şirketin Ticaret Sicili kaydını, adresini ve önceki müşteri yorumlarını bağımsız kaynaklardan araştırın; sosyal medyadaki yorumlar ve beğeniler satın alınmış olabilir.
- Büyük bir siparişten önce küçük tutarlı bir deneme siparişiyle satıcının güvenilirliğini test edin.
Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?
- Hemen bankanızı arayıp yaptığınız havale/EFT'nin geri çağrılmasını talep edin.
- En yakın Cumhuriyet Başsavcılığına ya da 155 Polis İmdat/156 Jandarma hattına suç duyurusunda bulunun.
- Sahte ilanı, paylaşılan sahte belgeleri ve tüm yazışmaların ekran görüntülerini delil olarak saklayın.
- Kullanılan sahte web sitesi veya sosyal medya hesabını USOM'a (ihbar.usom.gov.tr) bildirin.
- Aynı ilana başka kişilerin de yorum yapıp yapmadığını kontrol edin; toplu şikâyet soruşturmanın hızlanmasına katkı sağlar.
Kaynaklar
Deneyiminizi Paylaşın
Bu yöntemle karşılaştıysanız deneyiminiz başkalarını koruyabilir. Yorumlar, güvenliğiniz için incelendikten sonra yayımlanır; bağlantı ve telefon numarası içeremez.