ATM'de 'Yardım Edeyim' Diyen Yabancıya Dikkat: Diyarbakır'da 13 Kişinin Kartıyla Vurgun

Olay

Diyarbakır'da 2023 yılının Eylül ayında polis ekipleri, ATM önlerinde tuhaf bir düzenin izini sürüyordu. Kentin işlek noktalarındaki ATM'lerde bekleyen bir kişi, özellikle yaşlı, okuma yazma bilmeyen ya da işlem yapmakta zorlanan vatandaşlara yaklaşıyor, güler yüzle "yardım edeyim" diyordu.

Yardım gerçekten yapılıyordu — ama bedeli ağırdı. Şüpheli, işlem sırasında kart şifresini öğreniyor, ardından sohbetle mağduru oyalayıp kartını unutturuyor ya da el çabukluğuyla kartı başka bir kartla değiştiriyordu. Mağdur cebinde "kendi kartı" olduğunu sanarak evine dönerken, dolandırıcı elindeki gerçek kartla başka bir ATM'ye gidip hesaptaki parayı çekiyordu. Emniyetin incelemesinde bu yöntemle 13 kişinin hesabından toplam 314 bin lira çekildiği belirlendi.

Güvenlik kamerası kayıtlarını inceleyen dolandırıcılık büro ekipleri şüphelinin kimliğini tespit etti ve takibe aldı. Şüpheli, yine bir vatandaşa "yardım" bahanesiyle yaklaştığı sırada suçüstü yakalandı; "nitelikli dolandırıcılık" suçundan tutuklanarak cezaevine gönderildi. Benzer olaylar başka illerde de yaşanıyor: Kart sıkıştırma düzeneği kurup "ben de geçen gün sıkıştırmıştım, şifrenizi tekrar girin" diyerek şifreyi gözetleyen, sonra kartı düzenekten çıkarıp hesabı boşaltan şebekeler de aynı ailenin üyesi.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Dolandırıcı ATM önünde nöbet tutar ve kurbanını seçer: yaşlılar, gözü az görenler, maaş günü işlem kuyruğunda zorlananlar.
2. Yaklaşma her zaman iyilik kılığındadır: "Ben yardım edeyim amca", "bu ATM bozuk, şuradan deneyelim". Zor durumda uzatılan el, en güçlü güven kancasıdır.
3. İşlem sırasında şifre öğrenilir: ekrana birlikte bakılır, tuşlara "yardım için" birlikte basılır.
4. Kart ele geçirilir: sohbetle oyalayıp makinede unutturmak, el çabukluğuyla benzer bir kartla değiştirmek ya da önceden kurulan düzenekle kartı sıkıştırıp "banka çözer, siz gidin" demek en sık senaryolardır.
5. Mağdur uzaklaşır uzaklaşmaz, elindeki kart ve öğrendiği şifreyle başka bir ATM'den para çekilir. Mağdur olayı çoğu zaman günler sonra, bakiyesine bakınca fark eder.

Uyarı Sinyalleri

• ATM önünde kendiliğinden yardım öneren, işleminiz bitene kadar yanınızdan ayrılmayan yabancılar.
• "Şifrenizi girin, ben tutayım", "kartı bana verin takayım" türü talepler.
• Kartınızın ATM'de "sıkışması" ve o anda beliren birinin "şifreyi tekrar girin, öyle çıkar" önerisi.
• İşlem sırasında dikkatinizi dağıtan sorular, omzunuzun üzerinden ekrana bakan kişiler.
• İşlem sonrası elinizdeki kartın renginin ya da üzerindeki ismin farklı olması.

Nasıl Korunursunuz?

• Şifrenizi kimseyle paylaşmayın ve tuşlara basarken elinizle kapatın; yardım almanız gerekiyorsa yalnızca banka şubesindeki görevliden isteyin.
• Kartınız ATM'de sıkışırsa başından ayrılmadan kartın arkasındaki müşteri hattını arayıp kartı kapattırın; sizi "bankaya gidin" diye uzaklaştırmaya çalışanlara uymayın.
• İşlem bittiğinde kartınızı kontrol edin: sizin kartınız mı, isim doğru mu?
• Yaşlı yakınlarınızın maaş çekme işlemlerinde onlara eşlik edin ya da düzenli ödemeleri otomatik talimata bağlayın.
• Hesabınız için günlük para çekme limitini ihtiyacınız kadar düşük tutun; SMS ile işlem bildirimlerini açın ki her çekim anında haberiniz olsun.
• ATM'ye yaklaşırken kart girişinde eğreti duran parça, bant ya da aparat görürseniz işlem yapmadan bankaya bildirin ve başka bir cihaz kullanın.
• İşlem yaparken arkanızda bekleyen biri fazla yaklaşıyorsa işlemi iptal etmekten çekinmeyin; nezaket, güvenliğinizin önüne geçmesin.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Kartınızı derhâl bankanızın müşteri hattından iptal ettirin ve itiraz kaydı açtırın; ilk dakikalar sonraki çekimleri önleyebilir.
• 112'yi arayın ya da en yakın polis merkezine giderek şikâyetçi olun; olayın olduğu ATM'yi ve saati net bildirin ki kamera kayıtları incelenebilsin.
• Hesap ekstresini alın, sizin yapmadığınız çekimleri tek tek işaretleyip bankaya yazılı itiraz edin.
• Elinizde kalan yabancı kartı atmayın; delil olarak polise teslim edin.

Kaynaklar

• NTV — ATM dolandırıcısına suçüstü
• Sabah — ATM önünde işlem yapmakta zorlanan yaşlıları hedef seçtiler