Noterde Bile Güvende Değilsiniz: Araç Satışına 'Araya Girip' Parayı Kapan Dolandırıcı

Olay

2022'nin son günlerinde basına yansıyan olayda, İstanbul'da minibüs şoförlüğü yapan bir vatandaş, internetteki ilan sitelerinde bulduğu ikinci el araç için 15 yıllık birikimi olan 400 bin lirasını kaybetti. İlanı veren kişi aslında aracın sahibi değildi: Gerçek bir ilanı kopyalayıp kendi telefon numarasıyla yeniden yayınlamış, alıcıyla 400 bin liraya anlaşırken, aracın Bitlis'teki gerçek sahibiyle de aynı araç için 600 bin liraya pazarlık yapmıştı.

Alıcı, satış için Bitlis'e gitti; aracı gördü, ekspertiz yaptırdı ve gerçek araç sahibiyle birlikte notere geçti. Dolandırıcı iki tarafı da telefonla yönetiyor, "ticari ilişkimiz var, vergi çıkmasın" gibi gerekçelerle fiyatın aramızda kalmasını istiyordu. Noterde işlemler sürerken alıcı, kendisine gönderilen IBAN'a önce 300 bin lira, ardından kardeşinin hesabından 100 bin lira daha gönderdi. Dolandırıcı "para düşmedi, havuza takıldı" diyerek cuma günü mesai bitimine kadar oyaladı; banka kanalları kapanınca da ortadan kayboldu. Satıcı parasını, alıcı hem parasını hem aracı alamadı; iki taraf da savcılığa başvurdu.

Aynı yöntem "sahte noter harcı" varyantıyla da işliyor: Araya giren kişi, satış bedelini ya da sözde harç ve masraf tutarını kendi hesabına yönlendiriyor. Uzmanlar, noterlerdeki dolandırıcılık olaylarının başında ikinci el araç satışlarının geldiğini belirtiyor; çünkü alıcı, aracı gerçekten görüp ekspertizden geçirdiği ve işlemin resmî bir dairede yapıldığını düşündüğü için tetikte olmayı bırakıyor. Oysa noter, yalnızca satış işlemini onaylar; paranın kime, hangi hesaba gönderildiğini kontrol etmek tamamen tarafların sorumluluğundadır.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Dolandırıcı, satılık gerçek bir aracın ilanını fotoğraflarıyla kopyalar; piyasanın biraz altında bir fiyat ve kendi numarasıyla yeni ilan açar.
2. Alıcıya kendini araç sahibi ya da yakını olarak tanıtır; gerçek satıcıya da "alıcıyı ben gönderiyorum" diyerek aracı gösterme işini ona bırakır.
3. Alıcı aracı gerçekten görüp ekspertiz yaptırdığı için şüphelenmez; iki taraf birbirini dolandırıcının anlattığı hikâye üzerinden tanır ve fiyat konuşmamaları tembihlenir.
4. Satış anında ödeme, "vergi", "harç", "ticari ilişki" gibi bahanelerle aracın sahibine değil dolandırıcının IBAN'ına yönlendirilir.
5. Para gelince dolandırıcı "havale düşmedi" diyerek zaman kazanır; çoğu zaman işlem mesai bitimine ya da hafta sonuna denk getirilir ki banka müdahalesi geciksin.

Uyarı Sinyalleri

• İlan sahibinin telefonla anlaşıp sizi araç başında "abim", "aile dostum" dediği başka biriyle buluşturması.
• "Fiyatı aranızda konuşmayın" tembihi; alıcı ve satıcının rakamları birbirinden gizlemesinin istenmesi.
• Ödemenin ruhsat sahibinden başka birinin IBAN'ına istenmesi; "vergi çıkmasın", "harcı şu hesaba yatırın" gibi gerekçeler.
• Piyasanın altındaki fiyat ve satışın cuma öğleden sonrasına, mesai bitimine sıkıştırılması.
• "Para düşmedi, biraz daha bekleyin" diyerek satış işleminin imza aşamasında durdurulması.

Nasıl Korunursunuz?

• Ödemeyi yalnızca ruhsatta yazan araç sahibinin kendi adına açılmış hesabına yapın; IBAN'daki isim ile kimlikteki ismi noterde bizzat karşılaştırın.
• Noterlerin resmî Güvenli Ödeme Sistemi'ni kullanın: Para noter aracılığıyla bloke edilir, satış tamamlanınca satıcıya geçer; "harç" ya da bedel için üçüncü kişiye havale gerekmez.
• Araç başında sizi karşılayan kişinin kimliği ile ruhsat ve ilan bilgilerini karşılaştırın; telefondaki kişiyle aynı olup olmadığını sorgulayın.
• Satıcıyla aranıza giren herkesten, fiyat gizliliği isteyen herkesten şüphelenin; gerçek satışta gizlenecek rakam olmaz.
• Satışı mümkünse haftanın ilk günlerinde ve gün ortasında yapın; sorun çıkarsa bankanızın müdahale edebileceği saatleri tercih edin.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Parayı gönderdiğinizi fark ettiğiniz anda bankanızı arayıp havalenin durdurulmasını ve alıcı hesaba bloke konulmasını isteyin; dakikalar önemlidir.
• Hemen 112'yi arayın ya da noterin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun.
• İlan ekran görüntüleri, telefon numarası, IBAN, dekont ve noter evrakını saklayın; ekspertiz kaydı da delil niteliğindedir.
• İlanı yayınlayan platforma sahte ilanı bildirin; aynı fotoğraflarla açılmış başka ilanların kaldırılmasını sağlayın.

Kaynaklar

• İHA — Araba almak isterken 15 yıllık birikiminden oldu
• Yeni Bursa — Araba almak isterken 15 yıllık birikiminden oldu