Kiralık Aracı 'Devir Vaadi Sözleşmesi' ile Satan Şebeke: 120 Milyon TL Vurgun

Olay

Antalya'da faaliyet gösteren iki firma, İstanbul merkezli üç ayrı lojistik/filo kiralama şirketinden toplam 73 aracı kurumsal kiralama sözleşmesiyle kiraladı. Ancak araçları kiralama amacıyla kullanmak yerine, sahiplerinin bilgisi dışında internet siteleri ve sosyal medya üzerinden "sıfıra yakın", "kelepir" ilanlarla satışa çıkardı.

Alıcılara araçların gerçek sahibiymiş gibi davranan firmalar, %30 peşinat ve 24 ila 48 ay arasında değişen vadeli senetlerle "araç devir vaadi sözleşmesi" imzalattı. Aracın ruhsatı üzerlerine geçmediği için bu belgeyi normal bir taksitli satış evrakı sanan alıcılar, kalan borcu ödemeye devam etti. Gerçek kiralık araç sahiplerinin şikâyeti üzerine yürütülen soruşturmada araçların hiçbirinin satışa konu firmalara ait olmadığı ortaya çıktı; polis ekipleri "çalıntı şüphesiyle" araçlara el koymaya başlayınca yaklaşık 100 kişi, aylardır taksitini ödediği aracın hiç kendisine ait olmadığını öğrendi.

Antalya Emniyet Müdürlüğü Dolandırıcılık Büro Amirliği'nin yürüttüğü operasyonda toplam 120 milyon TL'lik dolandırıcılık tespit edildi. Şikâyete konu 73 araçtan 68'i bulunarak yediemin otoparkına ve gerçek ruhsat sahiplerine teslim edildi. Nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla adli makamlara sevk edilen 10 şüpheliden 4'ü tutuklanırken, 6'sı adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Şebeke, filo/kurumsal kiralama şirketlerinden gerçek kimlik ve şirket belgeleriyle araç kiralar; bu adım tamamen yasal göründüğü için filo şirketi de başlangıçta şüphelenmez.
2. Kiralanan araçlar, gerçek sahiplik belgesi hiç gösterilmeden "sahibinden satılık" ilanlarıyla internet ve sosyal medyada piyasa değerinin altında bir fiyata sunulur.
3. Alıcıyla noter satışı yerine "araç devir vaadi sözleşmesi" adı verilen, hukuken satış sözleşmesinden farklı ve zayıf bir özel belge imzalanır; ruhsat devri "ileride" yapılacağı söylenir.
4. Peşinat ve ilk taksitler tahsil edildikten sonra araç alıcıya teslim edilir; alıcı aracı günlük hayatında kullanmaya başladığı için hiçbir şeyin yolunda gitmediğini fark etmez.
5. Gerçek araç sahibi (filo şirketi) kirasını alamayınca veya araç takip sistemiyle uyuşmazlık tespit edince şikâyetçi olur; polis araçları "çalıntı" kaydıyla yakaladığında asıl mağdur olan alıcı, elindeki senedin hiçbir hukuki koruma sağlamadığını öğrenir.

Uyarı Sinyalleri

• Aracın ruhsatının satıcı üzerine görünmemesi ve "devir işlemleri sonra yapılacak" gibi ertelemeci açıklamalar.
• Noterde resmî satış/devir yerine "devir vaadi sözleşmesi" adıyla özel bir kağıda imza atılmasının istenmesi.
• Piyasa değerinin belirgin altında fiyat ve "hemen bağlarsak" baskısı.
• Satıcının aracın plakasına, şasi numarasına (araç kimlik numarası) veya sigorta poliçesine ilişkin soruları geçiştirmesi.
• Ödemenin şirket hesabı yerine şahıs hesaplarına, taksitli senetlerle yapılmasının talep edilmesi.

Nasıl Korunursunuz?

• İkinci el araç alımında satış işlemini mutlaka noterde, resmî devir belgesiyle ve satıcının kimliğiyle ruhsattaki ismin birebir eşleştiğini kontrol ederek yapın.
• Aracın şasi numarasını e-Devlet üzerinden sorgulayarak gerçek sahibini, varsa üzerindeki rehin veya haciz kaydını öğrenin.
• "Devir vaadi sözleşmesi", "araç satış vaadi" gibi noter dışı özel belgelerle yapılan satışlara güvenmeyin; bu tür belgeler mülkiyeti size geçirmez.
• Aracın kiralık filo aracı olup olmadığını, satıcıdan aracın ruhsat fotokopisini ve varsa kiralama sözleşmesini isteyerek teyit edin.
• Piyasa değerinin belirgin altındaki araç ilanlarında satıcının şirket unvanını ticaret sicilinden veya esnaf odasından doğrulayın.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Hemen 112'yi arayın veya en yakın Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunun.
• Bankanızı derhâl arayıp yapılan ödemelerin ve alıcı hesabın bloke edilmesini talep edin.
• Sözleşme, dekont, ilan ve yazışma ekran görüntüleri, şasi numarası ve satıcıya ait tüm iletişim bilgilerini saklayın.
• Aracınıza "çalıntı" veya "haciz" gerekçesiyle el konulursa bu durumu tutanağa geçirtin; tutanak, ilerideki tazminat davanız için temel delildir.
• Aynı şebekeden mağdur olan diğer alıcılarla birlikte toplu şikâyette bulunmak soruşturmayı hızlandırabilir.

Kaynaklar

• DHA – Kiralık şirket araçlarını sahte sözleşmeyle satıp, 120 milyon lira dolandırdılar; 4 tutuklama
• Antalya Emniyet Müdürlüğü – FİLO'dan kiraladıkları araçları internet üzerinden satarak nitelikli dolandırıcılık yapan 10 şahıs yakalandı