İnternetten 'Yavru' Diye Satılan Hasta Köpekler: Yaş, Cins ve Sağlık Sahteciliği
Yaklaşık zarar: 15.000 TL
Antalya'da internetten 10 aylık diye satın alınan köpek 4 yaşında ve kalp hastası çıktı. Hasta hayvanı sağlıklı yavru diye satan üretici tuzağının işaretleri.
Olay
Antalya'da yaşayan genç bir kadın, 2017 yılının mayıs ayında internette gördüğü bir ilan üzerinden Pomeranian cinsi bir köpek satın aldı. Satıcı, köpeğin 10 aylık, sağlıklı ve bakımlı olduğunu söylüyordu; yerel basına yansıyan habere göre ödenen tutar yaklaşık 15 bin TL idi.
Kısa süre sonra veteriner kontrolünde gerçek ortaya çıktı: "10 aylık yavru" denilen köpek aslında yaklaşık 4 yaşındaydı; dişleri çürüktü ve kalp hastasıydı. Satıcı, hayvanı geri alıp "yenisini" vermeyi teklif etti; köpeğine bağlanan genç kadın bunu kabul etmeyip tedavi masraflarını üstlendi ve hukuki süreç başlattı. Aylarca süren veteriner takibine rağmen köpek, akciğer kanaması nedeniyle hayatını kaybetti.
Bu vaka tekil değil. Ulusal basında yer alan haberlere göre Türkiye'de milyarlarca liralık kayıt dışı bir "kaçak pet" pazarı var: Yavrular anne sütünü bile tamamlamadan 20-30 günlükken ayrılıyor, bagajlarda havasız ortamda taşınıyor, parvovirüs ve gençlik hastalığı gibi ölümcül enfeksiyonlarla alıcıya teslim ediliyor. Sahte aşı karnesi ve uydurma "ırk garantisi" belgeleriyle bu hayvanlar sağlıklı ve safkan gibi gösteriliyor.
Mevzuat da bu yüzden değişti: Temmuz 2024'ten itibaren pet shop'larda kedi ve köpek bulundurulması ve satışı yasaklandı; satış yalnızca ruhsatlı üretim yerlerinden yapılabiliyor. Ancak satış internete ve sosyal medyaya kaydıkça, alıcının karşısındaki "üretici"nin gerçekte kim olduğunu görmesi daha da zorlaştı.
Yöntem Nasıl İşliyor?
- Sosyal medyada ya da ilan sitelerinde sevimli yavru fotoğraflarıyla, piyasanın altında fiyatlı bir satış ilanı yayınlanıyor.
- Satıcı kendini "sertifikalı üretici", hatta bazen "veteriner" olarak tanıtıyor; aşı karnesi, sağlık raporu ve ırk sertifikası gösteriyor. Bu belgelerin bir kısmı sahte ya da başka hayvana ait.
- Teslimat çoğu zaman kargoyla, elden aracıyla ya da otogar üzerinden yapılıyor; alıcı, hayvanı veterinere götürmeden teslim alıyor.
- Alıcının kucağına gerçekten bir hayvan veriliyor; ancak yaşı büyütülmüş ya da küçültülmüş, cinsi farklı ya da kuluçka dönemindeki bir hastalığı gizlenmiş olabiliyor. Belirtiler günler sonra ortaya çıktığında satıcı ya ulaşılmaz oluyor ya da "sizde hastalandı" diyerek sorumluluğu alıcıya atıyor.
Kancanın psikolojisi güçlü: Alıcı, canlı bir hayvana birkaç saat içinde duygusal olarak bağlanıyor. Bu bağ kurulduktan sonra çoğu mağdur hayvanı iade etmek istemiyor; satıcılar da tam olarak buna güveniyor. "Geri getirin, yenisini verelim" teklifi bile bu hesabın parçası: Satıcı, bağ kurmuş bir alıcının hasta hayvanı ölüme terk etmeyeceğini, masrafları sineye çekeceğini biliyor.
Uyarı Sinyalleri
- Fiyat, aynı cinsin bilinen üretim çiftliklerindeki fiyatının belirgin şekilde altında.
- Satıcı, anneyi ve yavrunun doğduğu ortamı göstermeye yanaşmıyor; "kargoyla göndeririz" diye acele ettiriyor.
- Aşı karnesinde veteriner kaşesi, imza ya da küpe/çip numarası eksik; belgeler fotokopi görünümünde.
- Yavru "8 haftadan küçükken" teslim edilmek isteniyor; bu hem sağlıksız hem de mevzuata aykırıdır.
- "Bugün almazsanız başkasına vereceğim" baskısı kuruluyor.
Nasıl Korunursunuz?
- Satın almadan önce sahiplendirme seçeneğini değerlendirin; barınaklar cins köpeklerle dolu.
- Hayvanı mutlaka teslim almadan önce kendi seçtiğiniz bağımsız bir veterinere muayene ettirin; yaş, çip ve genel sağlık kontrolü isteyin.
- Satıcının işletme ruhsatını ve hayvanın mikroçip kaydını sorgulayın; çipsiz ve belgesiz hayvan teslim almayın.
- Anneyi yerinde görmeden, üretim yerini incelemeden ödeme yapmayın; kargoyla canlı hayvan gönderimini kabul etmeyin.
- Satış sözleşmesi ve dekont dahil tüm yazışmaları saklayın; sözlü vaatlerin (ırk, yaş, aşı) yazıya geçirilmesini isteyin.
Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?
- Veteriner raporuyla hastalığı ya da yaş/cins uyuşmazlığını belgeleyip Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunun; ayıplı mal hükümleri kapsamında tüketici hakem heyetine de başvurabilirsiniz.
- İlan, yazışma ve ödeme kayıtlarının ekran görüntülerini silmeden saklayın.
- Kaçak üretim şüphesi varsa Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne ihbar edin; aynı satıcının başka ilanlarını platforma bildirin.
- Hayvanın tedavisini geciktirmeyin; tedavi masraflarının faturaları dava sürecinde delil niteliği taşır.
Kaynaklar
Deneyiminizi Paylaşın
Bu yöntemle karşılaştıysanız deneyiminiz başkalarını koruyabilir. Yorumlar, güvenliğiniz için incelendikten sonra yayımlanır; bağlantı ve telefon numarası içeremez.