Ankara'da Sahte İş Görüşmesinde 79 Bin TL'lik Hesap Vurgunu

Olay

Ankara'da yaşayan 53 yaşındaki bir kadın, internette gördüğü bir "ofis asistanı" iş ilanına başvurdu. Görüşmeye çağrıldığında karşısında üç kişi buldu; hepsi kendini farklı, sahte isimlerle tanıttı. Görüşme sırasında dikkatini sürekli başka yöne çekerek telefonuna fark ettirmeden bir uzaktan erişim uygulaması (cihazı başka birinin uzaktan kontrol etmesine izin veren bir yazılım) kurdurdular.

"Güven inşa etmek" bahanesiyle kadına yeni bir banka hesabı açtırdılar. Ardından kendini muhasebeci olarak tanıtan biri, "sigorta işlemleri" gerekçesiyle önce telefonunu, sonra kimliğini ve banka kartını istedi. Görüşme bitip kadın evine döndükten kısa süre sonra telefonuna "Eşleştirme sonlandırıldı" yazan bir mesaj geldi. Banka hesabından ve kredi limitinden toplam 79 bin TL çekilmiş, bu paranın 20 bin TL'lik kısmıyla bir kuyumcudan altın alınmıştı.

Kadın durumu fark eder etmez avukatına ve polise başvurdu. Şüphelilerden S. isimli kişinin daha önce onlarca dolandırıcılık şikâyetiyle anıldığı öğrenildi. Olay, sıradan bir iş görüşmesinin nasıl birkaç saat içinde bir hesap ele geçirme senaryosuna dönüşebildiğini gösteren tipik bir örnek oldu; kadın görüşme boyunca hiçbir aşamada şüphelenecek bariz bir işaret görmediğini belirtti.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Sahte iş ilanı gerçek bir şirket görünümü taşımaz ama genellikle "acil eleman aranıyor", yüksek maaş gibi cazip ayrıntılarla dikkat çeker.
2. Görüşme yüz yüze ya da görüntülü yapılır; birden fazla kişi katılıp adayın dikkatini dağıtır, bu sırada telefona fark ettirmeden bir uygulama kurulabilir ya da ekran paylaşımı istenebilir.
3. "İşe alım süreci", "sigorta" ya da "banka hesabı açma" gibi meşru görünen bahanelerle kimlik belgesi, banka kartı ve telefon istenir.
4. Kurbanın haberi olmadan hesaplarına erişilir, kredi limitleri kullanılır ya da doğrudan para transfer edilir; işlemler tamamlanınca görüşme aniden sonlanır.

Bu tuzağın gücü, iş arama sürecindeki heyecan ve otorite algısından geliyor: Adaylar genellikle "işvereni" sorgulamaktan çekinir, istenen belgeleri normal işe alım prosedürünün parçası sanır.

Uyarı Sinyalleri

• Görüşme sırasında telefonunuzu, ekranınızı ya da kişisel bilgilerinizi "işlem gereği" isteyen herkes.
• "Sigorta", "özlük dosyası" gibi gerekçelerle banka kartı ya da kimlik fotoğrafı talep edilmesi.
• Görüşmeye birden fazla kişinin katılıp dikkatinizi dağıtması.
• Şirketin adresi, vergi numarası ya da resmî bir web sitesinin bulunmaması.
• Görüşme bitiminde ortadan kaybolan, aramalarınıza dönmeyen "işveren".
• İlk görüşmede hiç sorulmayacak sorular sorulması: hangi bankayı kullandığınız, ne kadar birikiminiz olduğu, kredi limitiniz gibi.
• "İşe hemen başlayabilirsiniz" gibi normalde günler süren işe alım sürecini anormal derecede hızlandıran vaatler.

Nasıl Korunursunuz?

• İş görüşmesine giderken telefonunuzu ya da banka kartınızı hiç kimseye vermeyin; gerçek bir işe alım süreci bunları görüşme anında istemez.
• Şirketin adını, vergi kimlik numarasını ve adresini görüşmeden önce çevrimiçi doğrulayın.
• Telefonunuza kurulmasını istedikleri her uygulamayı reddedin; ekran paylaşımı ya da uzaktan erişim izni bir iş görüşmesinde asla gerekmez.
• Yeni bir banka hesabı açmanızı isteyen "işveren" büyük bir kırmızı bayraktır; gerçek işverenler maaş hesabınızı siz seçersiniz.
• Şüphelendiğiniz an görüşmeyi sonlandırıp güvendiğiniz biriyle durumu paylaşın.
• Mümkünse iş görüşmelerine tek başınıza gitmeyin veya en azından yerini bir yakınınıza bildirin; ilanın ve şirketin gerçekliğini görüşmeden önce araştırmak birkaç dakikanızı alır ama büyük bir kaybı önleyebilir.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• Hemen bankanızı arayıp kartlarınızı ve hesaplarınızı bloke ettirin, şüpheli işlemlere itiraz edin.
• En yakın polis merkezine ya da Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunun.
• Telefonunuzda yabancı bir uygulama olup olmadığını kontrol edin, varsa cihazı sıfırlayın veya bir uzmana inceletin.
• Görüşmeyle ilgili tüm mesajları, ilan linkini ve varsa isimleri saklayın; bunlar soruşturmada delil olarak kullanılabilir.
• Yaşadıklarınızı gizlemeyin; bu tür şebekeler genellikle çok sayıda iş arayanı aynı yöntemle hedef alır.

Kaynaklar

• Türkiye Gazetesi
• Karar