Yurt Dışında İş ve Vize Vaadi: 'Konsoloslukta Tanıdık Var' Diyene Paralarını Kaptırdılar

Olay

Aksaray'da yaşayan iki genç, 2024 yılı sonlarında yabancı dil kursu işleten bir kişiyle tanıştı. H.K. isimli işletmeci, iddiaya göre İngiltere Konsolosluğunda ve bürokraside "güçlü tanıdıkları" olduğunu, İngiltere'de çalışma vizesini kolayca ayarlayabileceğini söyledi. Yurt dışında çalışma hayali kuran gençler, "danışmanlık ücreti" adı altında kişi başı 15 bin sterlin ödemeyi kabul etti ve pasaportlarını teslim etti.

Üç gün içinde H.K., vizelerin onaylandığını söyleyerek WhatsApp üzerinden pasaport bilgileriyle uyumlu vize görüntüleri gönderdi. Bu "onay" üzerine kalan ödemeler de tamamlandı. Ancak Ocak 2025'te İngiltere'ye gidecekleri tarih geldiğinde ne pasaportlar geri verildi ne de gerçek bir vize vardı. İki yıla yakın süre boyunca dil belgesi şartı, yeni başvuru gibi bahanelerle oyalanan mağdurlardan ek ödemeler de istendi. Mağdurlardan biri bu süreçte mülkünü satıp borca girdiğini anlattı. Konu yargıya taşındı; şüpheli ifadesinde 12 bin 500 sterlin aldığını kabul etmesine rağmen savcılık takipsizlik kararı verdi ve mağdurların paraları iddiaya göre iade edilmedi. Türkiye genelinde de benzer vakalar haberlere yansıyor: Kendini danışmanlık firması veya insan kaynakları ajansı olarak tanıtan kişiler, "Almanya'ya, İngiltere'ye, İskandinav ülkelerine işçi alımı yapıyoruz" diyerek vize ve dosya masrafı adı altında binlerce euro topluyor; mağdurların bir kısmına kredi bile çektiriliyor. Ana haber bültenlerine yansıyan bir vakada, yurt dışında iş ve yaşam vaadiyle kandırılan onlarca kişinin milyon euroluk kayba uğradığı, kimsenin de yurt dışına gönderilmediği anlatılmıştı.

Yöntem Nasıl İşliyor?

1. Dolandırıcı, çevresinde güven duyulan bir konumdadır ya da kendini "vize danışmanı", "insan kaynakları firması" olarak tanıtır. Avrupa'da garantili iş ve yüksek maaş vaadi, kancanın kendisidir.
2. "Konsoloslukta tanıdık", "kontenjan", "aracısız başvuru" gibi ifadelerle sürecin resmî yollardan daha kolay olacağı izlenimi verilir.
3. Danışmanlık ücreti, dosya masrafı veya vize harcı adı altında ön ödeme alınır. Pasaportun teslim alınması, mağduru hem fiilen hem psikolojik olarak bağlar.
4. Sahte onay ekranları, vize görüntüleri veya iş sözleşmeleri gönderilerek kalan ödemeler tahsil edilir. Sonrasında süreç bahanelerle yıllarca uzatılır; her bahane yeni bir ödeme talebine dönüşebilir.

Uyarı Sinyalleri

• "Vize garantisi" ve "konsoloslukta tanıdık" iddiası: Hiçbir kişi veya firma bir ülkenin vize kararını garanti edemez.
• İş görüşmesi yapılmadan, işveren belli olmadan istenen yüklü ön ödeme.
• Pasaportunuzun uzun süreliğine teslim alınmak istenmesi.
• Vize onayının resmî kanal yerine WhatsApp görüntüsüyle "kanıtlanması".
• Sürecin sürekli uzaması ve her gecikmede yeni bir masraf kaleminin ortaya çıkması.
• Firmanın yurt dışı istihdam için Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) yetki belgesinin olmaması.

Nasıl Korunursunuz?

• Yurt dışına işçi gönderme yetkisi olan özel istihdam bürolarını İŞKUR'un internet sitesindeki resmî listeden kontrol edin; listede olmayan aracıya ödeme yapmayın.
• Vize başvurunuzu yalnızca ilgili ülkenin konsolosluğu veya resmî başvuru merkezi üzerinden yapın; başvuru ücretlerini resmî kanala kendiniz ödeyin.
• İş teklifini doğrulayın: İşverenin adını, adresini ve sözleşmeyi isteyin; şirketin o ülkede gerçekten kayıtlı olup olmadığını araştırın.
• Pasaportunuzu hiçbir aracıya süresiz teslim etmeyin; vize başvurusu için gerekiyorsa yalnızca resmî başvuru merkezine, imza karşılığı verin.
• Ödeme yapmanız gerekiyorsa yazılı sözleşme yapın, dekont alın ve elden nakit vermekten kaçının.

Dolandırıldıysanız Ne Yapmalısınız?

• En yakın Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunun; acil durumlarda 155 Polis hattını arayın.
• Ödeme dekontlarını, yazışmaları, size gönderilen "vize" görüntülerini ve sözleşmeleri eksiksiz saklayın; bunlar dosyanızın temelidir.
• Pasaportunuz geri verilmiyorsa bunu da şikâyetinize ekleyin ve yenisi için emniyete kayıp/çalıntı bildirimi yapın.
• Aynı kişiden mağdur olan başkaları varsa birlikte başvurun; mağdur sayısı, soruşturmanın ciddiyetini artırır.
• Takipsizlik kararı çıkarsa avukat desteğiyle karara itiraz etme hakkınız olduğunu unutmayın.

Kaynaklar

• İngiltere vizesi vaadiyle 30 bin sterlinlik vurgun iddiası